Boek 8 Artikel 1568 (8:1568 BW)

Dit artikel gaat over de situatie waarin het vervoer per spoor onderweg vastloopt. Denk aan een gestremd traject, een geblokkeerd emplacement of een grens die dicht blijft. De wet vraagt van de vervoerder dat hij dan een afweging maakt in het belang van de beschikkingsgerechtigde, en die afweging is aan hem.

De eerste keuze

De vervoerder beslist of het beter is om toch verder te vervoeren, bijvoorbeeld via een omweg, of dat het in het belang van de beschikkingsgerechtigde is om hem om instructies te vragen. Kiest hij voor het laatste, dan moet hij alle nuttige inlichtingen waarover hij beschikt meedelen. De rechthebbende kan immers alleen zinvol beslissen als hij weet wat er speelt.

• De vervoerder weegt af of verder vervoeren of instructies vragen het beste is.
• Vraagt hij instructies, dan deelt hij mee wat hij weet.

- Is verder vervoeren onmogelijk, dan moet hij instructies vragen.

Als verder vervoeren niet kan

Het tweede lid laat de vervoerder in dat geval geen keuze: hij verzoekt de beschikkingsgerechtigde om instructies. Blijft een tijdig antwoord uit, dan mag hij niet passief blijven. Hij moet dan de maatregelen treffen die hem het voordeligst lijken voor de belangen van de beschikkingsgerechtigde. Dat is een zorgplicht, geen vrijbrief: hij handelt voor een ander en moet die belangen vooropstellen.

Wie de beschikkingsgerechtigde is

Dat is niet altijd de afzender. Het beschikkingsrecht kan al zijn overgegaan op de geadresseerde. De vervoerder moet zich dus afvragen wie op dat moment bevoegd is, want een instructie van de verkeerde partij helpt hem niet. De regels daarover staan in het artikel over het beschikkingsrecht.

In de praktijk

Een lading komt door een langdurige stremming niet verder dan een tussengelegen emplacement. De vervoerder meldt dat en vraagt om instructies, met opgave van de verwachte duur en de alternatieven. Blijft antwoord uit terwijl de lading bederft, dan moet hij zelf kiezen wat het minst schadelijk is, bijvoorbeeld gekoelde opslag zoeken. De kosten die daarbij ontstaan, komen aan de orde in het artikel over vergoeding van kosten bij belemmering. Wat hij mag doorberekenen en welke maatregelen hij verder mag nemen, staat daar uitgewerkt.