Boek 8 Artikel 1559 (8:1559 BW)

Dit artikel geeft de spoorvervoerder een controlerecht. Hij mag altijd nagaan of aan de vervoervoorwaarden is voldaan en of de zending overeenstemt met wat de afzender op de vrachtbrief heeft vermeld. Dat recht bestaat los van enige verdenking; hij hoeft er geen aanleiding voor aan te wijzen.

Onderzoek van de inhoud

Gaat het onderzoek verder dan de buitenkant, dan gelden waarborgen. Voor zover mogelijk gebeurt het in aanwezigheid van de rechthebbende. Kan dat niet, dan roept de vervoerder twee onafhankelijke getuigen erbij. Zo wordt voorkomen dat achteraf onduidelijkheid ontstaat over wat er in de wagen zat en in welke staat het was.

• Het controlerecht geldt op elk moment tijdens het vervoer.
• Bij inhoudelijk onderzoek is de rechthebbende zo mogelijk aanwezig.

- Is dat onmogelijk, dan treden twee onafhankelijke getuigen op.

Als er iets niet klopt

Blijkt de zending niet met de vrachtbrief overeen te stemmen, of zijn de voorschriften over voorwaardelijke toelating ten vervoer niet nageleefd, dan wordt het resultaat vastgelegd. Dat gebeurt op het blad van de vrachtbrief dat met de zaken meereist en, als de vervoerder dat nog heeft, op het duplicaat. De kosten van het onderzoek komen dan ten laste van de zaak, tenzij zij meteen worden voldaan. Die last op de zaak geeft de vervoerder een praktisch drukmiddel.

Onderzoek op verzoek van de afzender

Heeft de afzender zelf beladen, dan kan hij juist om onderzoek vragen. Hij mag verlangen dat de vervoerder de staat van de zaken en de verpakking bekijkt en controleert of het aantal colli, de merktekens en nummers en de massa of hoeveelheid kloppen. De vervoerder hoeft daaraan alleen te voldoen als hij over de geëigende middelen beschikt, en hij mag de kosten in rekening brengen. Het resultaat komt op de vrachtbrief te staan.

In de praktijk

Een afzender die zelf laadt en later discussie verwacht over de hoeveelheid, kan bij afgifte om weging vragen. Kost dat geld, dan is dat vaak goed besteed: de uitkomst wordt op de vrachtbrief genoteerd en versterkt zijn positie bij een claim. Omgekeerd doet een vervoerder die twijfelt aan een opgave er verstandig aan zijn bevindingen ter plaatse te laten vastleggen, met de rechthebbende erbij of anders met getuigen.