Boek 8 Artikel 1557 (8:1557 BW)

Dit artikel geeft de spoorvervoerder een ingrijpende bevoegdheid wanneer de afzender heeft nagelaten de aanduidingen te vermelden die de Regeling vervoer over de spoorweg van gevaarlijke stoffen voorschrijft. Hij mag de zaken op elk moment uitladen, vernietigen of onschadelijk maken, al naar gelang de omstandigheden vragen, en hoeft daarvoor in beginsel niets te vergoeden.

Waarom zo vergaand

Gevaarlijke stoffen op het spoor raken niet alleen de vervoerder en de lading. Een lekkende of ontvlambare zending bedreigt personeel, omwonenden, andere treinen en de infrastructuur. Wie zulke zaken zonder de voorgeschreven aanduiding aanbiedt, ontneemt de vervoerder de kans om passende maatregelen te treffen. De wet geeft hem daarom een vrije hand zodra het gebrek aan het licht komt.

• Uitladen, als de zending veilig van het spoor kan worden gehaald.
• Onschadelijk maken, als behandeling het gevaar wegneemt.

- Vernietigen, als er geen andere begaanbare weg is.

Naar gelang de omstandigheden

De vervoerder mag niet zomaar het zwaarste middel kiezen. De wet koppelt de maatregel aan wat de omstandigheden vereisen. Kan het gevaar met uitladen worden weggenomen, dan ligt vernietiging niet voor de hand. Dat vraagt om een beoordeling ter plekke, waarbij het tijdstip en de plaats waarop het probleem wordt ontdekt een grote rol spelen.

De uitzondering: bekendheid vooraf

Er is één situatie waarin de vervoerder wél moet vergoeden: als hij bij de aanneming ten vervoer al wist dat de zaken gevaarlijk waren. Wie met open ogen een gevaarlijke zending aanneemt, kan zich later niet beroepen op het ontbreken van de voorgeschreven vermeldingen om zonder gevolgen in te grijpen. Zijn eigen wetenschap staat daaraan in de weg.

In de praktijk

Een wagen blijkt onderweg vaten met een ontvlambare vloeistof te bevatten terwijl de vrachtbrief spreekt van gewone smeermiddelen. De vervoerder laat de wagen op een rangeerterrein afzonderen en de inhoud afvoeren. De afzender krijgt daarvoor geen vergoeding. Had de afzender vooraf gemeld waar het om ging en had de vervoerder de zending in die wetenschap aangenomen, dan lag het anders. Voor verladers betekent dit dat het loont om de aanduidingen exact volgens de regeling in te vullen. Dat kost bij afgifte enkele minuten en voorkomt dat een hele zending verloren gaat.