Boek 8 Artikel 1393 (8:1393 BW)

Dit artikel regelt de aansprakelijkheid van de luchtvervoerder wanneer een reiziger overlijdt of gewond raakt. De vervoerder is aansprakelijk voor de schade die daaruit voortvloeit, op voorwaarde dat het ongeval zich heeft voorgedaan in de periode die artikel 8:1391 BW omschrijft. Dat is de tijd aan boord en de tijd van het in- en uitstappen. Deze afdeling geldt wel alleen voor zover de Europese verordening over de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen niet van toepassing is; bij een groot deel van de vluchten treedt zij daarvoor terug.

Drie voorwaarden

De regel is kort, maar er zitten drie eisen in besloten die de eiser aannemelijk moet maken.

• Er is een ongeval geweest, dus een voorval en niet enkel een geleidelijk ontstaan ongemak.
• Dat ongeval heeft dood of letsel van de reiziger veroorzaakt, en daaruit is schade ontstaan.

- Het ongeval vond plaats binnen het tijdvak van het luchtvervoer van personen.

Geen schuld nodig

Opvallend is wat er niet staat. De tekst vraagt niet of de vervoerder iets verkeerd heeft gedaan. Wie schade vordert hoeft dus geen verwijtbaar handelen van de bemanning of de maatschappij aan te tonen. Dat maakt de positie van de reiziger sterk vergeleken met een gewone vordering uit onrechtmatige daad. Onbegrensd is de aansprakelijkheid daarmee niet: verderop in deze afdeling staat een ontheffingsgrond bij eigen schuld van de benadeelde, en geldt dat de vervoerder zijn aansprakelijkheid tot een bij algemene maatregel van bestuur bepaald bedrag niet kan uitsluiten of beperken en daarboven alleen vrijuit gaat als hij bewijst dat hem en zijn hulppersonen geen schuld of nalatigheid treft of dat de schade uitsluitend aan een derde is te wijten. Een plafond op het te vergoeden bedrag is dat niet.

Wie kan vorderen

De reiziger zelf vordert bij letsel. Bij overlijden zijn het de nabestaanden die schade lijden en die vergoeding vragen. Artikel 8:1397 BW houdt daar rekening mee: het zegt dat de vervoerder zich ook tegenover die anderen kan beroepen op schuld of nalatigheid van de reiziger zelf. Voor de omvang en de soorten schade die vergoed worden, gelden de algemene regels van het vermogensrecht, in het bijzonder die van Boek 6.

In de praktijk

Tijdens de daling raakt een toestel in zware turbulentie en een reiziger die niet is vastgemaakt loopt een schouderbreuk op. Hij hoeft niet aan te tonen dat de bemanning te laat waarschuwde. Hij moet aantonen dat er een voorval was, dat hij daardoor letsel opliep en dat het gebeurde terwijl hij aan boord was. De maatschappij zal zich in zo'n geval eerder richten op de vraag of de reiziger het gordelsignaal negeerde, want daar zit haar verweer.