Boek 8 Artikel 1368 (8:1368 BW)

Documenten in de luchtvracht zijn belangrijk, maar zij zijn geen voorwaarde voor het bestaan van de overeenkomst. Dit artikel legt vast wat de gevolgen zijn als de regels over die documenten niet worden nageleefd, en vooral wat niet de gevolgen zijn.

Wat de bepaling zegt

Wordt niet voldaan aan de bepalingen over de luchtvrachtbrief, de vervangende vastlegging, de exemplaren en de aparte documentatie per collo, dan doet dat niet af aan het bestaan of de geldigheid van de vervoerovereenkomst. Die blijft onderworpen aan de bepalingen van deze titel, met inbegrip van die over de beperking van de aansprakelijkheid.

Drie gevolgen die de wet uitsluit

• De overeenkomst komt gewoon tot stand: een vervoerovereenkomst is vormvrij, en het document is geen bestaansvoorwaarde.
• De overeenkomst is niet vernietigbaar of nietig op grond van het ontbreken of de gebreken van het document.

- De regels van deze titel blijven van toepassing, uitdrukkelijk ook de begrenzing van de aansprakelijkheid. Een ladingbelanghebbende kan het ontbreken van een vrachtbrief dus niet aanvoeren om die begrenzing opzij te zetten.

Wat er wel gebeurt bij gebrekkige documentatie

• De bewijspositie verandert: zonder document is moeilijker vast te stellen wat er is afgegeven en onder welke voorwaarden.
• De regels over de bewijskracht van de vrachtbrief kunnen dan niet worden ingeroepen, want er is geen document waaraan die bewijskracht toekomt.

- Of het niet naleven van de documentregels zelf tot een vordering kan leiden, regelt dit artikel niet; daarvoor gelden de algemene regels. Het artikel zegt alleen dat de overeenkomst en het regime van de titel overeind blijven.

In de praktijk

Een zending vertrekt door tijdsdruk zonder dat er een vrachtbrief is opgemaakt en zonder ontvangstbewijs. Er ontstaat schade. De afzender betoogt dat de vervoerder zich daarom niet op zijn aansprakelijkheidsgrens kan beroepen. Dat betoog gaat niet op: de overeenkomst is geldig en de begrenzing geldt. Wel staat de afzender voor de vraag hoe hij bewijst wat hij heeft afgegeven en in welke staat, en juist daar wreekt het ontbreken van documentatie zich. Wie zorgvuldig documenteert, doet dat dus niet om de geldigheid van zijn contract, maar om zijn bewijspositie. Juist bij spoedzendingen is dat een reden om toch even iets vast te leggen.