- Wanneer vóór of bij de aanbieding van de zaken aan de vervoerder omstandigheden aan de zijde van een van de partijen zich opdoen of naar voren komen, die haar wederpartij bij het sluiten van de overeenkomst niet behoefde te kennen, maar die, indien zij haar wel bekend waren geweest, redelijkerwijs voor haar grond hadden opgeleverd de vervoerovereenkomst niet of op andere voorwaarden aan te gaan, is deze wederpartij bevoegd de overeenkomst op te zeggen.
- De opzegging geschiedt door een kennisgeving, waarvan de ontvangst duidelijk aantoonbaar is en de overeenkomst eindigt op het ogenblik van ontvangst daarvan.
- Naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid zijn partijen na opzegging van de overeenkomst verplicht elkaar de daardoor geleden schade te vergoeden.
Boek 8 Artikel 1363 (8:1363 BW)
Opzegging van de luchtvrachtovereenkomst bij onbekende omstandigheden
Wettekst
Toelichting
Deze bepaling werkt naar twee kanten. Zowel de afzender als de luchtvervoerder kan de overeenkomst beëindigen wanneer er bij de ander iets aan het licht komt dat hij niet kende en dat de afspraak in een ander licht plaatst.
De maatstaf
Het moet gaan om omstandigheden aan de zijde van een van beide partijen die zich vóór of bij de aanbieding van de zaken voordoen of naar voren komen. Zij hoefde die omstandigheden bij het aangaan van de luchtvrachtovereenkomst niet te kennen, en in redelijkheid zouden zij voor haar reden zijn geweest om de opdracht niet aan te nemen of andere voorwaarden te bedingen.
Er zit dus een dubbele beperking in. Voor de partij die opzegt, afzender of luchtvervoerder, moet de omstandigheid nieuw zijn, en zij moet genoeg gewicht hebben om de keuze over de luchtvrachtovereenkomst werkelijk anders te doen uitvallen. Een tegenvaller is niet genoeg.
Het tijdvenster
De bepaling is gekoppeld aan het moment vóór of bij de aanbieding van de zaken. Zij ziet dus op de fase waarin het vervoer nog moet beginnen of net begint, en niet op wat er halverwege het traject aan het licht komt.
Vorm en afwikkeling
- Wie opzegt, de afzender of de luchtvervoerder, doet dat met een kennisgeving waarvan de ontvangst aantoonbaar is.
- De overeenkomst eindigt op het moment waarop die kennisgeving wordt ontvangen.
- Partijen moeten elkaar daarna de door de opzegging geleden schade vergoeden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid.
In de praktijk
Bij het aanbieden van een zending blijkt dat de lading eigenschappen heeft waarvoor de vervoerder heel andere voorzieningen zou moeten treffen, en waarvan hij niets wist. Hij kan opzeggen. Omgekeerd kan de afzender opzeggen wanneer kort voor de aanbieding blijkt dat de vervoerder de zending met een geheel andere route en met veel langere doorlooptijd zou uitvoeren dan waarvan hij mocht uitgaan. De afrekening volgt daarna niet uit een tarief, maar uit wat in de omstandigheden redelijk is. Wie in zo'n situatie belandt, doet er goed aan meteen vast te leggen wat er wanneer bekend werd; dat gegeven bepaalt of het opzeggingsrecht bestond en hoe de afrekening uitpakt. Ook een korte schriftelijke bevestiging van het gesprek waarin het naar voren kwam, kan later doorslaggevend zijn.