Boek 8 Artikel 1353 (8:1353 BW)

Dit is de kernbepaling over ladingschade in het luchtvrachtvervoer. Zij legt de hoofdverplichting van de vervoerder vast en noemt daarna de oorzaken waarop hij zich kan beroepen om aan aansprakelijkheid te ontkomen.

De hoofdverplichting

De vervoerder moet de ten vervoer ontvangen zaken op de bestemming afleveren, en wel in de staat waarin hij ze heeft ontvangen. Komt er minder aan, of komt het beschadigd aan, dan is hij in beginsel aansprakelijk. De afzender hoeft geen fout aan te wijzen; het verschil tussen ontvangst en aflevering is genoeg.

De vier ontheffingsgronden

• De aard of een eigen gebrek van de zaken, bijvoorbeeld bederf dat inherent is aan het product.
• Gebrekkige verpakking, mits die is verzorgd door een ander dan de vervoerder of dan degenen van wier hulp hij zich bij de uitvoering bediende.
• Een oorlogshandeling of een gewapend conflict.

- Een overheidsdaad verricht in verband met de invoer, uitvoer of doorvoer van de zaken.

Bewijs en omvang van de ontheffing

Het tweede lid legt het bewijs bij de vervoerder. Hij moet aantonen dat de schade uitsluitend voortkomt uit een of meer van de vier genoemde oorzaken. Lukt dat niet, dan blijft de hoofdregel van het eerste lid gelden. De vier gronden zijn limitatief: andere oorzaken, hoe onvermijdelijk ook, worden in dit artikel niet als ontheffingsgrond genoemd.

De wettekst ontheft de vervoerder 'voorzover' hij dat bewijs levert. De ontheffing gaat dus niet verder dan de schade waarvoor het bewijs van een uitsluitend genoemde oorzaak slaagt; voor schade waarvoor dat bewijs niet wordt geleverd, geldt het eerste lid.

In de praktijk

Een zending elektronica wordt bij doorvoer door de autoriteiten van een tussenland in beslag genomen en niet meer vrijgegeven. De vervoerder beroept zich op een overheidsdaad in verband met de doorvoer. Kan hij aantonen dat het verlies alleen daaruit voortkomt, dan is hij voor dat verlies niet aansprakelijk. Blijkt dat een deel van de dozen al vóór de inbeslagneming bij de overslag was beschadigd, dan valt dat deel buiten de ontheffing. Bij zo'n verdeling van de schade komt het aan op gegevens over de staat van de zending bij aanlevering en bij elke overslag, en op stukken van de autoriteiten over de inbeslagneming. Daaruit moet blijken welk deel van de schade aan welke oorzaak is toe te schrijven.