Boek 8 Artikel 1352 (8:1352 BW)

Vrachtruimte wordt in de luchtvaart op verschillende manieren ingekocht: per zending, per vlucht of voor een periode. Dit artikel omschrijft wat in deze afdeling onder tijd- of reisbevrachting wordt verstaan, en trekt daarbij een scherpe grens.

De omschrijving

Bij bevrachting verbindt de vervoerder, hier vervrachter genoemd, zich tot vervoer aan boord van een luchtvaartuig dat hij daarvoor geheel of gedeeltelijk ter beschikking stelt van de afzender, die dan bevrachter heet. Gebeurt dat op tijdbasis, dan spreekt men van tijdbevrachting; is het aan een reis gekoppeld, van reisbevrachting.

De grens met terbeschikkingstelling zonder zeggenschap

De definitie sluit uitdrukkelijk de overeenkomst uit waarbij de ene partij een luchtvaartuig ter beschikking stelt zonder daarover nog enige zeggenschap te houden. Dat is geen bevrachting en dus geen vervoerovereenkomst in de zin van deze afdeling.

Het verschil zit in de zeggenschap. Houdt de vervrachter de regie over het toestel en de uitvoering, dan belooft hij vervoer en blijft hij vervoerder met alles wat daarbij hoort. Geeft hij het toestel volledig uit handen, dan belooft hij geen vervoer maar levert hij een middel; die verhouding wordt door andere regels beheerst.

Waarom het onderscheid ertoe doet

• Alleen bij bevrachting gelden de aansprakelijkheidsbepalingen van deze afdeling voor de vervrachter.
• De bevrachter is afzender in de zin van de afdeling, met de rechten en plichten die daarbij horen.

- Een enkele terbeschikkingstelling zonder zeggenschap valt buiten de regeling van deze titel; partijen kunnen de gevolgen daarvan zelf vastleggen.

In de praktijk

Een expediteur huurt voor een seizoen wekelijks de volledige vrachtcapaciteit van een toestel, met bemanning en met de maatschappij die de vluchtuitvoering blijft bepalen. Dat is tijdbevrachting: de maatschappij is vervrachter en vervoerder tegelijk, en de expediteur is bevrachter en afzender. Neemt diezelfde expediteur daarentegen een toestel over waarbij hij zelf de bemanning inzet en de vluchtuitvoering bepaalt, dan is er geen bevrachting in de zin van dit artikel en kan hij zich niet op de bescherming van deze afdeling beroepen. Wie zulke contracten sluit, doet er goed aan uitdrukkelijk vast te leggen wie de vluchtuitvoering bepaalt; juist daar zit het onderscheid. Een contract dat op dat punt zwijgt, levert bij een geschil vrijwel altijd discussie op.