Boek 8 Artikel 1314 (8:1314 BW)

De hypotheek op een luchtvaartuig lijkt op de hypotheek op een huis, maar het onderpand gedraagt zich heel anders: het beweegt, het kan het land verlaten en het valt onder internationale afspraken. Dit artikel snijdt daarom een reeks algemene regels weg die op deze figuur niet passen.

Wat wordt uitgesloten

Het gaat om een aantal bepalingen uit Boek 3 over hypotheek en uitwinning en om enkele bepalingen uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering over executie. Zij zijn op de luchtvaartuighypotheek niet van toepassing. De wet noemt ze bij nummer, zodat er geen twijfel is over de omvang van de uitsluiting.

Waarom dit nodig is

Een deel van de algemene regels gaat uit van een onroerende zaak die op zijn plaats blijft en waarvan de omgeving vast is: het huurbeding, het beding om de inrichting niet te veranderen, het beding over het wegnemen van wat bij de zaak hoort, en de regels over de openbare executoriale verkoop. Op een toestel dat de dag na het beslag in een ander land kan staan, laten die zich moeilijk toepassen.

Daar komt bij dat de titel over luchtvaartuigen eigen regels kent die dezelfde onderwerpen op een passende manier invullen, zoals de rangorde bij uitwinning en de bijzondere regeling voor rente. Twee stelsels naast elkaar zouden alleen maar verwarring geven.

Wat wel blijft gelden

• De algemene eisen aan de hypotheekakte blijven gelden, aangevuld met de vermelding van het toestel uit artikel 8:1310 BW.
• De rangorde volgt uit artikel 8:1311 BW, met de bijzondere posten die daaraan voorafgaan.

- Voor rente geldt het venster van artikel 8:1312 BW en voor een aandeel de regel van artikel 8:1313 BW.

In de praktijk

Een bank die een toestel financiert, kan haar akte niet zonder meer overnemen van een vastgoedfinanciering. Bedingen die op de uitgeschakelde bepalingen berusten, zoals het huurbeding, missen hier hun grondslag; bedingen die op andere bepalingen steunen, zoals dat over beheer en ontruiming, blijven wel bruikbaar. Wie zekerheid op een luchtvaartuig vestigt, werkt daarom met documentatie die op deze titel is toegesneden, en bij uitwinning met de weg die de wet daarvoor openlaat. Dat vraagt om specialistische documentatie, maar het levert wel een stelsel op dat past bij een onderpand dat zich per definitie verplaatst. Voor de gebruiker van deze titel is de kernboodschap eenvoudig: pak niet het algemene hypotheekrecht erbij, maar de eigen bepalingen van deze afdeling.