Boek 8 Artikel 1311 (8:1311 BW)

Bij uitwinning van een luchtvaartuig is de volgorde waarin schuldeisers aan bod komen bepalend voor wie zijn geld ziet. Dit artikel legt de plaats van de hypotheekhouder in die rij vast.

De plaats van de hypotheek

De door hypotheek gedekte vordering neemt rang na de vorderingen die de artikelen 8:1315 en 8:1317 BW noemen, maar vóór alle andere vorderingen waaraan bij deze of een andere wet een voorrecht is toegekend. De hypotheekhouder staat dus hoog, maar niet bovenaan.

Waarom er iets vóór de hypotheek gaat

Het gaat om twee groepen. De eerste hangt samen met de uitwinning zelf: de kosten van executie en bewaking en de uitgaven die na het beslag nodig waren om het toestel te behouden. De tweede staat daar los van: vorderingen wegens hulploon voor aan het toestel verleende hulp en wegens buitengewone kosten die voor het behoud noodzakelijk waren. Die laatste kunnen lang vóór en buiten elke executie om zijn ontstaan. Beide groepen dienen het belang van alle schuldeisers: zonder die voorrang zou niemand een toestel bergen, bewaken of een executie bekostigen, en zou er uiteindelijk weinig of niets te verdelen zijn. Ook de hypotheekhouder heeft daar dus baat bij.

Wat de bepaling betekent voor financiers

• De hypotheek gaat voor op gewone wettelijke voorrechten, van welke wet die ook afkomstig zijn.
• Zij gaat niet voor op de bijzondere groepen die de wet met zoveel woorden hoger plaatst.
• Wie een toestel financiert, moet dus rekening houden met een beperkte maar reële ruimte boven zich.

Voor de praktijk betekent dit dat een financier niet alleen naar de waarde van het toestel kijkt, maar ook naar wat er in geval van uitwinning nog vóór hem uit gaat. Bij een toestel dat lang aan de grond staat, kunnen bewakings- en stallingskosten flink oplopen.

In de praktijk

Een toestel wordt na een faillissement uitgewonnen. Uit de opbrengst worden eerst de kosten voldaan die met de uitwinning en de bewaring samenhangen. Daarna komt de bank met haar hypotheek aan bod. Pas als zij is voldaan, is er ruimte voor schuldeisers met een gewoon wettelijk voorrecht. Voor die laatste groep is dit artikel vaak het einde van het verhaal: wat na de hypotheek overblijft, is doorgaans weinig. Voor de eigenaar en de curator is het artikel vooral een rekenmodel: het bepaalt hoe de opbrengst van het toestel over de betrokkenen wordt verdeeld en welke schuldeisers realistisch nog iets kunnen verwachten. Wie vroeg in het traject wil weten waar hij staat, begint bij deze rangorde.