Boek 8 Artikel 1301 (8:1301 BW)

De afdeling over rechten op luchtvaartuigen legt op verschillende plaatsen verplichtingen op de eigenaar, bijvoorbeeld de plicht om aangifte te doen wanneer er reden is voor doorhaling van de teboekstelling. Dit artikel zorgt ervoor dat die verplichtingen niet verdampen zodra de eigendom bij een groep of een rechtspersoon ligt.

Wat de bepaling doet

Is het toestel eigendom van meer dan één persoon, of staat het op naam van een vennootschap onder firma, een commanditaire vennootschap of een rechtspersoon, dan gelden de verplichtingen van de eigenaar ook persoonlijk voor elke mede-eigenaar, voor elke beherende vennoot en voor elke bestuurder.

Het woord 'mede' is van belang. De verplichting van de eigenaar zelf verdwijnt niet; er komen personen bij die daarnaast persoonlijk aanspreekbaar zijn.

Waarom dit nodig is

Een register werkt alleen als er iemand is die doet wat de wet voorschrijft. Bij een vennootschap of een rechtspersoon zou zonder deze bepaling de vraag kunnen rijzen wie er nu eigenlijk moet handelen. Door naast de eigenaar ook iedere beherende vennoot en iedere bestuurder aan te wijzen, rusten die verplichtingen ook op hen persoonlijk.

Bij mede-eigendom speelt iets vergelijkbaars. Ieder van de deelgenoten kan de vereiste stappen zetten, zodat het niet mogelijk is de plicht op elkaar af te schuiven.

Waar het in de praktijk om gaat

• De plicht om aangifte te doen wanneer een reden tot doorhaling zich voordoet.
• De plicht om de teboekstelling te verzoeken en daarbij de eigen ondertekende verklaring over te leggen; bij dat verzoek hoort ook de keuze van een woonplaats in Nederland.

- Alle andere verplichtingen die deze afdeling uitdrukkelijk aan de eigenaar oplegt.

In de praktijk

Een klein vliegtuig staat op naam van een besloten vennootschap die eigendom is van drie vlieginstructeurs. Het toestel verliest zijn hoedanigheid van Nederlands luchtvaartuig doordat het aan een buitenlandse koper wordt geleverd. De aangifteplicht rust dan niet alleen op de vennootschap als eigenaar, maar ook op de bestuurders persoonlijk. Wie in zo'n structuur zit, doet er goed aan af te spreken wie de registerzaken bijhoudt; die interne afspraak verandert niets aan de wettelijke plicht, maar voorkomt dat er niets gebeurt. Ook bij mede-eigendom is dat zo: dat een van de deelgenoten het toestel feitelijk beheert, ontslaat de anderen niet.