Boek 8 Artikel 1215 (8:1215 BW)

De aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen aan boord van een voertuig ligt in beginsel bij de exploitant. Gaat die vrijuit omdat hem niet is verteld wat hij vervoerde, dan mag de gedupeerde niet met lege handen blijven staan. Dit artikel vult dat gat.

Wanneer de afzender aan de beurt is

Is de exploitant niet aansprakelijk omdat de afzender of een andere persoon zijn plicht om over de gevaarlijke aard van de stof te informeren niet is nagekomen, en niemand bij de exploitant dat wist of hoefde te weten, dan is die afzender of andere persoon aansprakelijk overeenkomstig deze afdeling.

De aansprakelijkheid schuift dus mee met de informatie. Wie zijn plicht om te informeren niet nakomt, neemt de positie in die anders de exploitant had gehad, met dezelfde begrippen en dezelfde maatstaven. Of hij het gevaar zelf kende, is daarvoor niet beslissend.

Wat dat concreet betekent

Op de afzender zijn de artikelen 8:1218 tot en met 8:1220 BW van overeenkomstige toepassing. Hij kan zijn aansprakelijkheid dus beperken tot de bedragen die daarvoor gelden, en hij kan daartoe een fonds vormen op dezelfde manier als de exploitant. Dat is geen gunst maar een gevolg van het feit dat hij in diens plaats treedt.

Eén onderdeel is hem wel onthouden. Hij kan zich niet beroepen op het vierde lid van artikel 8:1213 BW, dat de exploitant beschermt tegen aanspraken uit andere hoofde dan deze afdeling. Voor de afzender blijven andere grondslagen dus openstaan.

Waarom de informatieplicht zo zwaar weegt

• Zonder juiste informatie kan een vervoerder geen passend materieel kiezen en geen bijzondere voorzorg treffen.
• Hulpverleners die ter plaatse komen, moeten weten waarmee zij te maken hebben; een verkeerde blusstof kan de zaak verergeren.

- Wie het gevaar kent en het verzwijgt, verplaatst het risico naar mensen die zich er niet tegen kunnen wapenen.

In de praktijk

Een verlader biedt een partij aan als gewone chemie, terwijl het in werkelijkheid om een aangewezen gevaarlijke stof gaat. Bij een ongeval komt de stof vrij en raken omstanders gewond. Kan de exploitant aantonen dat hij en zijn mensen niets wisten en niets hadden hoeven weten, dan gaat hij vrijuit en richt de vordering zich tegen de verlader. Of die de gevaarlijke aard kende dan wel door slordigheid verkeerd opgaf, maakt voor de overgang van aansprakelijkheid niet uit. Hij kan zijn aansprakelijkheid weliswaar beperken en een fonds vormen, maar hij mist de afscherming tegen aanspraken op andere grondslagen die de exploitant wel zou hebben gehad.