- De verhuizer kan zich niet beroepen op enige beperking van zijn aansprakelijkheid, voor zover de schade is ontstaan uit zijn eigen handeling of nalaten, geschied hetzij met het opzet die schade te veroorzaken, hetzij roekeloos en met de wetenschap dat die schade er waarschijnlijk uit zou voortvloeien.
- Nietig is ieder beding, waarbij van dit artikel wordt afgeweken.
Boek 8 Artikel 1185 (8:1185 BW)
Opzet en bewuste roekeloosheid van de verhuizer
Wettekst
Toelichting
De verhuisregeling kent begrenzingen en ontheffingen die de verhuizer beschermen. Dit artikel bepaalt waar die bescherming ophoudt: bij schade die hij zelf willens en wetens heeft veroorzaakt, of waarvan hij de waarschijnlijkheid kende en die hij toch op zijn beloop liet.
De maatstaf
De verhuizer kan zich niet op enige beperking van zijn aansprakelijkheid beroepen voor zover de schade is ontstaan uit zijn eigen handeling of nalaten, verricht met het opzet die schade te veroorzaken, dan wel roekeloos en met de wetenschap dat die schade er waarschijnlijk uit zou voortvloeien. Beide varianten stellen hoge eisen, maar de tweede vraagt niet dat hij de schade wilde: bewuste onverschilligheid volstaat.
Zijn eigen gedrag
Het gaat om een eigen handeling of nalaten van de verhuizer. Bij een bedrijf betekent dat: keuzes die aan de onderneming zelf zijn toe te rekenen, zoals de inrichting van het werk, het materieel en de instructies. Een fout van een enkele verhuizer op de werkvloer is iets anders dan een gedraging van de verhuizer als contractspartij.
Het artikel werkt bovendien met 'voor zover'. Is een deel van de schade wel en een deel niet aan zulk gedrag toe te schrijven, dan verdwijnt de beperking alleen voor dat eerste deel.
Welke beperkingen wegvallen
- De begrenzing van artikel 8:1182 BW, met inbegrip van een eventueel eigen risico van de opdrachtgever.
- Een bij afspraak aangegeven waarde die op grond van artikel 8:1183 BW in de plaats van het wettelijke maximum trad.
- Iedere andere beperking waarop de verhuizer zich anders had kunnen beroepen.
Dwingend recht
Het tweede lid treft ieder beding dat van dit artikel afwijkt met nietigheid. Zonder die toevoeging zou de bepaling in voorwaarden kunnen worden uitgeschakeld, en dan zou van de bescherming weinig overblijven.
In de praktijk
Een verhuisbedrijf zet stelselmatig te weinig mensen in en laat zware kasten met twee man over een steile trap dragen, ondanks eerdere schadegevallen en waarschuwingen van eigen personeel. Gaat het opnieuw mis, dan ligt de vraag voor of hier roekeloos is gehandeld met de wetenschap dat schade waarschijnlijk was. Slaagt dat betoog, dan valt de begrenzing weg en komt de volledige schade in beeld. Voor opdrachtgevers is dit vaak de enige weg boven het plafond uit, en die weg vraagt om concrete feiten over hoe het bedrijf werkte.