Boek 8 Artikel 1157 (8:1157 BW)

De aansprakelijkheid van de wegvervoerder tegenover de reiziger is niet onbegrensd. Dit artikel legt er een plafond in, en verwijst voor de hoogte daarvan naar een regeling buiten de wet zelf.

Waarvoor de beperking geldt

De begrenzing bestrijkt een brede waaier: dood, letsel en vertraging van de reiziger, en verlies, beschadiging en vertraging van zijn bagage. Alle schadevormen die in deze afdeling aan de orde komen, vallen er dus onder. Dat maakt de bepaling tot een van de belangrijkste van de hele afdeling, ook al staat er geen bedrag in.

Waarom er geen bedrag in de wet staat

De bedragen worden bij of krachtens algemene maatregel van bestuur bepaald. Dat is een bewuste keuze. Bedragen slijten door geldontwaarding en door veranderende opvattingen over de omvang van letselschade; ze langs die weg aanpassen gaat sneller dan via een wijziging van de wet.

Voor wie een concreet geval beoordeelt betekent dit dat de wettekst zelf geen antwoord geeft op de vraag hoe hoog de vergoeding maximaal is. Hij moet de geldende algemene maatregel van bestuur erbij nemen en nagaan welke bedragen op het moment van het voorval golden.

De grens van de grens

De beperking is niet absoluut. Artikel 8:1158 BW ontneemt de vervoerder ieder beroep op een beperking voor zover de schade voortkomt uit zijn eigen handelen of nalaten met opzet, of roekeloos en met de wetenschap dat die schade er waarschijnlijk uit zou voortvloeien. Daar houdt het plafond dus op.

In de praktijk

Een reiziger raakt bij een busongeval zwaar gewond en zijn schade loopt hoog op. Dat de vervoerder aansprakelijk is, staat vast; de vraag is tot welk bedrag. Zijn belangenbehartiger kijkt daarvoor niet in Boek 8 zelf, maar in de algemene maatregel van bestuur waarnaar dit artikel verwijst, en let daarbij op de bedragen die golden ten tijde van het ongeval. Loopt de werkelijke schade daarboven, dan is de vervolgvraag of er reden is om aan te nemen dat de vervoerder zelf opzettelijk of roekeloos heeft gehandeld, want alleen dan verdwijnt het plafond. Ook voor vervoerders en hun verzekeraars is dit artikel het startpunt van iedere reservering: zonder de geldende bedragen valt de omvang van een dossier niet in te schatten.