Boek 8 Artikel 1118 (8:1118 BW)

Gevaarlijke lading in een voertuig bij vervoer over de weg

Zaken ten aanzien waarvan de afzender, door welke oorzaak dan ook, niet aan zijn verplichtingen uit hoofde van het eerste en tweede lid van artikel 1114 voldeed, mogen door de vervoerder op ieder ogenblik en op iedere plaats worden gelost, vernietigd of op andere wijze onschadelijk gemaakt, doch dit slechts dan wanneer zij onmiddellijk dreigend gevaar opleveren. De vervoerder is terzake geen enkele schadevergoeding verschuldigd en de afzender is aansprakelijk voor alle kosten en schaden voor de vervoerder voortvloeiende uit de aanbieding ten vervoer, uit het vervoer of uit deze maatregelen zelf.
Indien de vervoerder op grond van het eerste lid gerechtigd is tot lossen, vernietigen of op andere wijze onschadelijk maken van zaken, is de afzender op verlangen van de vervoerder en wanneer hem dit redelijkerwijs mogelijk is, verplicht deze maatregel te nemen.
Door het treffen van de in het eerste of tweede lid bedoelde maatregel eindigt de overeenkomst met betrekking tot de daar genoemde zaken, doch, indien deze alsnog worden gelost, eerst na deze lossing. De vervoerder verwittigt de afzender en zo mogelijk degeen aan wie de zaken moeten worden afgeleverd. Dit lid is niet van toepassing met betrekking tot zaken, die de vervoerder na het treffen van de in het eerste lid bedoelde maatregel alsnog naar hun bestemming vervoert.
Op de feitelijke aflevering is het tussen partijen overeengekomene als mede het in deze afdeling nopens de aflevering van zaken bepaalde van toepassing. De artikelen 1132, 1133, 1137 en 1138 zijn van overeenkomstige toepassing.
Nietig is ieder beding, waarbij van het eerste of het tweede lid van dit artikel wordt afgeweken.

Toelichting

Een vrachtwagen met lading die plotseling gevaarlijk blijkt, is een risico voor de chauffeur, het verkeer en de omgeving. Artikel 8:1118 BW geeft de wegvervoerder daarom een ingrijpende bevoegdheid, gekoppeld aan een strikte voorwaarde.

Wanneer ingrijpen mag

Het gaat om zaken waarvoor de afzender niet heeft voldaan aan zijn opgaveplicht uit artikel 8:1114 BW, dus waarover hij de vervoerder niet of onvoldoende heeft geïnformeerd, of die hij niet deugdelijk heeft gemerkt. Zulke zaken mogen op elk moment en op iedere plaats worden gelost, vernietigd of anderszins onschadelijk gemaakt, maar uitsluitend wanneer zij onmiddellijk dreigend gevaar opleveren.

Die laatste eis is streng. Een vermoeden van gevaar of een administratieve onvolkomenheid is niet genoeg; er moet werkelijk acuut gevaar zijn. Buiten die situatie moet de vervoerder een andere weg kiezen, bijvoorbeeld opzegging op grond van de daarvoor bestemde artikelen.

de opgaveplicht van de afzender moet zijn geschonden
er moet onmiddellijk dreigend gevaar zijn

- de afzender kan worden verplicht de maatregel zelf te nemen

De rekening

De vervoerder is voor de maatregel geen enkele schadevergoeding verschuldigd. De afzender is bovendien aansprakelijk voor alle kosten en schade die voor de vervoerder voortvloeien uit de aanbieding ten vervoer, uit het vervoer of uit de maatregel zelf. Dat is een volledige omkering: wie gevaarlijke lading zonder mededeling meegeeft, draagt alles. Mag de vervoerder ingrijpen, dan kan hij van de afzender verlangen dat die de maatregel zelf uitvoert, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is.

Gevolgen voor de overeenkomst

Door de maatregel eindigt de overeenkomst voor de betrokken zaken; wordt er alsnog gelost, dan pas na die lossing. De vervoerder moet de afzender waarschuwen en zo mogelijk ook degene aan wie moest worden afgeleverd. Vervoert hij de zaken na de maatregel toch nog naar de bestemming, dan blijft die beëindigingsregel buiten toepassing.

Op een feitelijke aflevering zijn het overeengekomene en de gewone afleveringsregels van deze afdeling van toepassing, en gelden de artikelen 8:1132, 8:1133, 8:1137 en 8:1138 BW van overeenkomstige toepassing.

Dwingend recht

Het vijfde lid verklaart ieder beding dat afwijkt van het eerste of tweede lid nietig. De bevoegdheid om in te grijpen kan de vervoerder dus niet contractueel worden ontnomen, en de verplichting van de afzender om zelf te handelen kan niet worden weggeschreven.

In de praktijk

Een chauffeur ruikt onderweg dampen uit een zending die als gewoon stukgoed was opgegeven. Hij mag dan direct een veilige plek zoeken en laten lossen of onschadelijk maken. De kosten van de brandweer, de opruiming en de gemiste rit komen bij de afzender terecht. Voor verladers is de les hard maar eenvoudig: meld de aard van je lading, en merk je colli.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst