- De afzender is bevoegd de overeenkomst op te zeggen, wanneer hem door de vervoerder is medegedeeld dat geen voertuig op de overeengekomen plaats of tijd voor het vervoer aanwezig is of zal kunnen zijn.
- Hij kan deze bevoegdheid slechts uitoefenen terstond na ontvangst van deze mededeling.
- Indien bij gebreke van de ontvangst van een mededeling, als bedoeld in het eerste lid, het de afzender uit anderen hoofde bekend is, dat het voertuig niet op de overeengekomen plaats of tijd voor het vervoer aanwezig is of kan zijn, is hij, zonder dat enige ingebrekestelling is vereist, bevoegd de overeenkomst op te zeggen, doch slechts binnen een redelijke termijn nadat hem dit bekend was; gelijke bevoegdheid komt hem toe, indien hem na ontvangst van een mededeling, als bedoeld in het eerste lid, uit anderen hoofde bekend wordt, dat het voertuig op grond van andere omstandigheden dan welke de vervoerder tot zijn mededeling brachten, niet op de overeengekomen plaats of tijd voor het vervoer aanwezig is of kan zijn.
- De opzegging geschiedt door een mondelinge of schriftelijke kennisgeving of enig ander bericht, waarvan de ontvangst duidelijk aantoonbaar is, en de overeenkomst eindigt op het ogenblik van ontvangst daarvan.
- Indien de vervoerder gehouden is de schade, die de afzender door de opzegging lijdt, te vergoeden, zal deze vergoeding niet meer bedragen dan de vracht voor het overeengekomen vervoer, of, in geval van tijdbevrachting, voor terbeschikkingstelling van het voertuig gedurende 24 uur.
Boek 8 Artikel 1109 (8:1109 BW)
Opzegging door de afzender als het voertuig uitblijft
Wettekst
Toelichting
Een verlader die zijn lading klaar heeft staan, kan weinig met een vrachtwagen die niet komt. Artikel 8:1109 BW geeft hem bij goederenvervoer over de weg de mogelijkheid om er snel een streep onder te zetten, en het begrenst tegelijk wat hij daarvoor kan krijgen.
Opzeggen na een mededeling
Deelt de vervoerder mee dat er geen voertuig op de afgesproken plaats of tijd aanwezig is of zal kunnen zijn, dan mag de afzender de overeenkomst opzeggen. Hij moet dat wel terstond na ontvangst van die mededeling doen. Wacht hij af, dan verliest hij deze bijzondere bevoegdheid; opzeggen op grond van artikel 8:1111 BW blijft daarna mogelijk zolang de zaken nog niet ter beschikking van de vervoerder zijn gesteld, zij het dat hij dan de vracht verschuldigd is.
Die snelheid is functioneel. De vervoerder moet weten of hij nog moet proberen alsnog capaciteit te vinden, en de afzender die twijfelt kan niet eerst de markt afzoeken en dan pas beslissen of hij van de afspraak af wil.
- de mededeling van de vervoerder opent het opzeggingsrecht
- de afzender moet dan onmiddellijk reageren
- weet hij het langs andere weg, dan geldt een redelijke termijn
Wetenschap uit andere bron
Komt er geen mededeling maar weet de afzender uit andere hoofde dat het voertuig er niet zal zijn, dan mag hij eveneens opzeggen, zonder ingebrekestelling, maar binnen een redelijke termijn nadat hij dat wist. Dezelfde bevoegdheid heeft hij wanneer hij na een mededeling van elders verneemt dat het voertuig ook om heel andere redenen niet beschikbaar zal zijn dan de vervoerder had genoemd.
Vorm en moment
De afzender is vrij in de vorm: een mondelinge mededeling, een brief of elk ander bericht voldoet, mits van de ontvangst duidelijk bewijs valt te leveren. De overeenkomst eindigt op het ogenblik van ontvangst. Ook hier is het dus zaak het moment van ontvangst te kunnen aantonen, want daar hangt het einde van de overeenkomst aan.
De begrensde schadevergoeding
Moet de vervoerder de schade van de opzegging vergoeden, dan is die vergoeding gemaximeerd. Zij bedraagt niet meer dan de vracht voor het overeengekomen vervoer, of bij tijdbevrachting niet meer dan de vergoeding voor terbeschikkingstelling van het voertuig gedurende vierentwintig uur. De afzender kan zijn gevolgschade dus niet volledig afwentelen.
In de praktijk
Een verlader hoort 's ochtends dat de trekker die zijn zending zou halen defect is en dat er geen vervanging is. Hij zegt meteen op en boekt een andere vervoerder, die duurder is. Het verschil kan hij maar tot de hoogte van de oorspronkelijke vracht claimen. Wie afhankelijk is van tijdige inzet, doet er daarom goed aan zelf een terugvaloptie te regelen in plaats van te vertrouwen op verhaal achteraf.