Boek 8 Artikel 1105 (8:1105 BW)

De wegvervoerder is streng aansprakelijk voor wat er met de lading gebeurt, maar niet zonder bovengrens. Artikel 8:1105 BW zet die grens, en het doet dat zonder zelf een getal te noemen.

De begrenzing

Voor zover de vervoerder aansprakelijk is wegens het niet nakomen van zijn verplichtingen uit de artikelen 8:1095 en 8:1096 BW, is hij niet aansprakelijk boven bedragen die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden bepaald. De limiet geldt dus zowel voor verlies en beschadiging als voor vertraging.

Waarom het bedrag elders staat

Aansprakelijkheidslimieten in het vervoerrecht worden periodiek herzien en zijn vaak gekoppeld aan het gewicht van de lading. Zou het bedrag in de wet staan, dan zou elke herziening een wetswijziging vergen en zou de limiet in de tussentijd achterlopen. Door naar een regeling buiten het wetboek te verwijzen, blijft het stelsel actueel.

Voor de praktijk betekent dat één ding: wie wil weten waar de grens ligt, moet de geldende regeling erbij pakken en niet vertrouwen op een bedrag dat hij ooit heeft gehoord. Ook de wijze van berekening, bijvoorbeeld per kilogram, staat daar en niet hier.

• de limiet dekt verlies, beschadiging en vertraging
• het bedrag en de rekenwijze staan in een aparte regeling

- die regeling kan in de loop van de tijd veranderen

Wat de limiet niet doet

De begrenzing geldt niet onder alle omstandigheden. Heeft de vervoerder de schade veroorzaakt met opzet of roekeloos en met de wetenschap dat zij er waarschijnlijk uit zou voortvloeien, dan verliest hij volgens artikel 8:1108 BW elk beroep op beperking. Daarnaast kan de afzender ruimte scheppen voor een hogere vordering, maar alleen langs de vrachtbrief en alleen als de vervoerder daarmee akkoord gaat en daarvoor een afgesproken bedrag wordt betaald. Hij kan op dat document een hogere waarde van de zaken laten opnemen; die waarde komt dan in de plaats van het maximum uit de regeling. Of hij laat er een bedrag op vermelden als bijzonder belang bij de aflevering; dat werkt anders, want het geeft naast de gewone schadevergoeding recht op vergoeding van bijkomende schade die wordt bewezen, tot niet meer dan het vermelde bedrag.

Wat het betekent voor de verlader

Bij hoogwaardige lading met een laag gewicht is de limiet vaak veel lager dan de werkelijke waarde. Elektronica, medicijnen en machineonderdelen zijn klassieke voorbeelden. De verlader die daar niets aan doet, draagt dat verschil zelf, of hij moet het via een goederentransportverzekering afdekken.

In de praktijk

Een pallet met kostbare apparatuur gaat verloren. De vervoerder is aansprakelijk, maar betaalt niet meer dan de limiet die volgt uit het gewicht van de zending. Wie dat wil voorkomen, moet vooraf met de vervoerder regelen dat een hogere waarde of een bijzonder belang op de vrachtbrief komt te staan, waarvoor die vervoerder een vergoeding zal vragen, of hij legt het risico bij zijn verzekeraar. Beide keuzes moeten vóór het vervoer worden gemaakt; achteraf is de limiet een gegeven.