Boek 8 Artikel 1097 (8:1097 BW)

Bij bevrachting in het wegvervoer krijgt de bevrachter een compleet voertuig met bestuurder tot zijn beschikking. Dan rijst meteen de vraag: wie geeft de chauffeur zijn opdrachten, en wie draagt de gevolgen van die opdrachten? Artikel 8:1097 BW beantwoordt beide vragen.

De vervrachter staat ervoor in

De vervrachter moet de bestuurder opdracht geven om binnen de grenzen van de overeenkomst de orders van de bevrachter op te volgen. Hij staat er bovendien voor in dat de bestuurder die opdracht ook nakomt. De bevrachter hoeft zich dus niet druk te maken over de interne verhouding tussen vervrachter en chauffeur: gaat het daar mis, dan is dat een probleem van de vervrachter.

Belangrijk zijn de woorden binnen de grenzen door de overeenkomst gesteld. De bevrachter krijgt geen onbeperkte zeggenschap; hij kan alleen orders geven die binnen het afgesproken kader vallen. Een opdracht om buiten het contractuele gebied te rijden of om onwettig te handelen hoeft de chauffeur niet op te volgen.

• de vervrachter draagt de instructie over aan de bestuurder
• hij staat er bovendien voor in dat die opdracht wordt nagekomen

- de orders moeten binnen het contractuele kader blijven

Het risico van de plaats

Het tweede lid legt een garantie bij de bevrachter. Lijdt de vervrachter schade doordat een aangewezen laad- of losplek ter plaatse ongeschikt blijkt, dan komt die schade voor rekening van de bevrachter. Denk aan een doorrijhoogte onder een overkapping die lager is dan het voertuig, een binnenterrein waar de draaicirkel te krap is, of uitstekende obstakels langs een laadperron waartegen de opbouw schuurt.

Op die garantie bestaat één uitzondering: de bevrachter is niet aansprakelijk voor zover de bestuurder onredelijk handelde door de orders op te volgen. Van de chauffeur wordt dus eigen oordeel verwacht. Ziet hij dat het niet kan, dan mag hij niet blindelings doorrijden en vervolgens de rekening bij de bevrachter leggen.

Hoe de twee leden samenhangen

Het eerste lid geeft de bevrachter zeggenschap over de plekken waarheen het voertuig gaat, binnen de grenzen van de overeenkomst. Het tweede lid verbindt aan die zeggenschap het risico van de plaatselijke gesteldheid van de plekken die hij voor inlading of lossing aanwijst. De uitzondering voor onredelijk handelen van de bestuurder begrenst dat risico: voor zover de schade het gevolg is van het onredelijk opvolgen van een order, staat de bevrachter er niet voor in.

In de praktijk

Een bevrachter laat een bakwagen lossen in de laadruimte onder een kantoorgebouw. Bij het inrijden raakt de opbouw een leiding die lager hangt dan de bebording bij de ingang aangeeft. Die schade komt voor rekening van de bevrachter, tenzij de bestuurder onredelijk handelde door de order op te volgen, bijvoorbeeld omdat hij de te lage doorgang duidelijk zag en toch doorreed. Afstemming vooraf over de afmetingen en de toegankelijkheid van een bijzondere locatie verkleint de kans op een geschil over die vraag.