Boek 8 Artikel 1037 (8:1037 BW)

Soms is er niet één schip in het spel. Twee tankschepen raken elkaar, of een binnenschip botst met een zeeschip en van beide komt gevaarlijke lading vrij. Wie draagt dan de schade die niet aan één van de twee is toe te schrijven? Artikel 8:1037 BW geeft daarop een antwoord.

Hoofdelijke aansprakelijkheid

Is door één gebeurtenis schade veroorzaakt door gevaarlijke stoffen aan boord van meer dan één schip, of aan boord van een binnenschip en een zeeschip of luchtkussenvoertuig, dan zijn de eigenaren en de reder of exploitant van alle betrokken vaartuigen hoofdelijk aansprakelijk. Die hoofdelijkheid geldt voor alle schade waarvan redelijkerwijs niet kan worden aangenomen dat zij van één of meer bepaalde vaartuigen afkomstig is.

De benadeelde hoeft dus niet uit te zoeken uit welke tank welke stof kwam. Kan hij dat wel, dan geldt de gewone regeling en spreekt hij het betrokken schip aan. Kan hij dat niet, dan mag hij bij elk van hen het geheel halen.

• de hoofdelijkheid geldt alleen voor niet-toerekenbare schade
• ook zeeschepen en luchtkussenvoertuigen kunnen erbij betrokken zijn

- de bevrijdende gronden en de laad- en losregeling blijven gelden

Wat onverlet blijft

De bepaling laat een reeks regelingen intact. De bevrijdende omstandigheden en de correctie voor eigen schuld uit artikel 8:1033 BW blijven gelden, evenals de verschuiving van aansprakelijkheid bij laden en lossen uit artikel 8:1034 BW. Ook de regelingen in afdeling 4 van titel 6 en afdeling 1 van titel 14 blijven van toepassing. Binnen die grenzen verruimt het eerste lid de aansprakelijkheid juist: zij strekt zich ook uit tot schade die niet aan een bepaald vaartuig valt toe te rekenen en waarvoor een eigenaar anders niet zou instaan.

Ieder tot zijn eigen limiet

Het tweede lid is voor de praktijk minstens zo belangrijk. Het beroep op beperking van aansprakelijkheid blijft bestaan: elke betrokkene kan zich beroepen op de limiet die voor hem geldt, hetzij op grond van titel 7 of titel 12, hetzij op grond van de artikelen 8:1218 tot en met 8:1220 BW. Hoofdelijkheid betekent dus niet dat één partij ineens onbeperkt aansprakelijk wordt voor het geheel.

Dat kan betekenen dat de benadeelde alsnog niet alles vergoed krijgt: de som van de limieten bepaalt de bovengrens. Wie een omvangrijke claim heeft, moet dus vroeg in kaart brengen welke limieten er in het spel zijn.

In de praktijk

Twee tankschepen varen elkaar aan en er ontstaat een verontreiniging waarvan niet is vast te stellen welk deel van welk schip komt. Omwonenden en de waterbeheerder kunnen elk van beide eigenaren voor het geheel aanspreken. Die eigenaren beroepen zich vervolgens op hun eigen limiet en stellen elk een fonds. Voor de benadeelden is het dan zaak zich tijdig bij beide fondsen te melden.