Boek 8 Artikel 1032 (8:1032 BW)

De aansprakelijkheid voor gevaarlijke stoffen rust op de eigenaar van het schip aan boord waarvan de stof zich bevindt. In de binnenvaart is dat lang niet altijd één schip: containers staan op een schip, schepen worden gesleept of geduwd in een hechte eenheid. Artikel 8:1032 BW bepaalt hoe je dan telt.

Gestapeld vervoer

Bevindt een gevaarlijke stof zich in een vervoermiddel dat aan boord van een schip staat, zonder dat de stof daaruit wordt gelost, dan wordt zij voor die periode geacht zich alleen aan boord van dat schip te bevinden. Een tankcontainer op een binnenschip is dus geen zelfstandige eenheid; de aansprakelijkheid gaat naar de eigenaar van het schip dat hem draagt.

Slepen en duwen

Bevindt een gevaarlijke stof zich in een schip dat wordt gesleept of voortbewogen door een ander schip of door een zeeschip dat er hecht mee is gekoppeld, dan wordt de stof geacht zich alleen aan boord van dat slepende of duwende vaartuig te bevinden. De aansprakelijkheid verschuift dus naar het vaartuig dat de eenheid beweegt.

Dat sluit aan bij de werkelijkheid van de duwvaart, waar een bak zonder eigen voortstuwing niets kan beginnen en de zeggenschap bij het duwende schip ligt.

• containers en andere vervoermiddelen volgen het dragende schip
• bakken in een sleep of gekoppelde eenheid volgen het voortbewegende schip

- de regel wijst één aansprakelijke aan in plaats van meerdere

De omkering tijdens hulpverlening

Het derde lid draait beide regels om voor bepaalde handelingen die in artikel 8:1033 BW worden genoemd: hulpverlening zonder redelijk verbod, hulpverlening op aanwijzing van een bevoegde overheidsinstantie, en het nemen van preventieve maatregelen. Tijdens die handelingen wordt de stof geacht zich juist alleen aan boord van het gestapelde vervoermiddel te bevinden, respectievelijk alleen aan boord van het gesleepte of geduwde schip.

Die omkering voorkomt een gat in de regeling. Het dragende, slepende of duwende schip dat te hulp schiet, is volgens artikel 8:1033 BW juist niet aansprakelijk; daarom komt de aansprakelijkheid tijdens die handelingen te liggen bij het vaartuig dat wordt geholpen.

In de praktijk

Een duwboot duwt een bak met een aangewezen stof en er ontstaat lekkage. De aansprakelijkheid ligt bij de eigenaar van de duwboot, niet bij die van de bak. Komt er een bergingsbedrijf aan te pas dat de bak losmaakt en afvoert, dan geldt tijdens die handeling de omgekeerde toerekening. Voor exploitanten betekent dit dat de verzekering van een duwboot rekening moet houden met de lading van alle bakken die zij voortbeweegt.