Boek 8 Artikel 1002 (8:1002 BW)

Schade door een binnenschip zonder dat er een aanvaring was

Het in deze afdeling omtrent aanvaring bepaalde vindt - voor zover niet afdeling 1 van titel 6 van toepassing is - eveneens toepassing indien schade door een binnenschip is veroorzaakt zonder dat een aanvaring plaatshad.

Toelichting

Een binnenschip kan schade aanrichten zonder iets te raken. Een te snel passerend schip zuigt water weg en laat een ander schip tegen de kade slaan; een golfslag beschadigt een steiger of een aangemeerd jacht. Artikel 8:1002 BW zorgt ervoor dat zulke gevallen niet buiten de aanvaringsregeling vallen.

De uitbreiding

Wat deze afdeling over aanvaring bepaalt, geldt ook als een binnenschip schade heeft veroorzaakt zonder dat er een aanvaring plaatshad. Aanvaring is volgens artikel 8:1001 BW de aanraking van schepen met elkaar; blijft een voorval daarbuiten, dan geldt toch dezelfde regeling. Dat gaat dus niet alleen om schade zonder enige aanraking, maar ook om het geval dat een binnenschip een kade, een steiger of een brugpijler raakt.

Praktisch betekent dat: dezelfde schuldmaatstaf, dezelfde verdeling bij medeschuld, dezelfde behandeling van loodsfouten en dezelfde termijnen. De benadeelde hoeft dus niet eerst uit te zoeken of er nu wel of niet contact is geweest.

ook schade zonder aanvaring valt eronder, ook bij aanraking met iets anders dan een schip
de veroorzaker moet een binnenschip zijn

- de gewone regels over schuld en verdeling blijven gelden

De afbakening met een andere afdeling

Er geldt één voorbehoud: de uitbreiding werkt alleen voor zover afdeling 1 van titel 6 niet van toepassing is. Die afdeling regelt de aanvaring waarbij zeeschepen betrokken zijn. Is een zeeschip in het spel, dan heeft dat regime voorrang en komt deze binnenvaartafdeling niet aan bod. Zo wordt voorkomen dat twee stelsels tegelijk op hetzelfde voorval zouden zien.

Waarom dit nodig is

Zonder deze bepaling zou de benadeelde terugvallen op het algemene aansprakelijkheidsrecht, met andere bewijsregels en andere verjaringstermijnen. Dat zou een merkwaardig verschil opleveren: wie licht wordt geraakt valt onder de scheepvaartregeling, wie zwaar wordt beschadigd door zuiging staat erbuiten. De wetgever heeft die willekeur weggenomen door het effect en niet het contact centraal te stellen.

In de praktijk

Een schipper vaart met te hoge snelheid door een havenmond; een afgemeerd schip breekt daardoor zijn trossen en loopt schade op. De benadeelde kan zich op deze afdeling beroepen, ook al is er niets geraakt. Hij zal wel schuld moeten aantonen, want dat blijft de kern van het aanvaringsrecht. Voor schippers is dit een reden om vaarsnelheid bij afgemeerde schepen serieus te nemen; voor benadeelden om het incident direct vast te leggen, inclusief het tijdstip en het passerende schip.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer is schade door een binnenschip een aanvaring?

Hoge Raad · 2007-06-15 · ECLI:NL:HR:2007:BA1414

Een kraan aan boord van een binnenschip beschadigde een gasleiding in de bodem van de IJssel. De netbeheerder baseerde zijn vordering op onrechtmatige daad, waarvoor een langere verjaringstermijn geldt dan voor schade door een voorval in de binnenvaart. Volgens vaste rechtspraak zijn bij samenloop van rechtsgronden deze in beginsel cumulatief van toepassing, maar de Hoge Raad oordeelt dat de korte termijn van dit artikel, die de aansprakelijk gestelde persoon beschermt, niet kan worden ontgaan door de vordering op onrechtmatige daad te baseren. De regeling van de aanvaring is in zoverre exclusief van toepassing, omdat de korte termijn anders in de praktijk als ongeschreven zou kunnen worden beschouwd.
Hoe ver reikt de voorrang van de aanvaringsregeling?

Hoge Raad · 2014-11-21 · ECLI:NL:HR:2014:3350

Vanaf een drijvend ponton werden te lange beschoeiingspalen geheid, waardoor een ondergrondse hoogspanningskabel beschadigd raakte. De netbeheerder sprak niet de heier aan maar de hoofdaannemer, die zij verweet geen toezicht te hebben gehouden en zich niet over de ligging van kabels te hebben vergewist. De Hoge Raad oordeelt dat de korte verjaringstermijn voor schadevaring inderdaad niet kan worden ontlopen door een vordering op onrechtmatige daad te baseren, maar dat dit alleen opgaat bij samenloop van beide grondslagen tegen dezelfde persoon. De verwijten aan de hoofdaannemer hielden geen verband met het gebruik van het schip en zouden ook zijn gemaakt als vanaf de wal was geheid; die vordering betreft dus geen oorzaak aan boord van een binnenschip en valt buiten de aanvaringsregeling.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst