Boek 8 Artikel 996 (8:996 BW)

Bij een overeenkomst voor liggen en varen is het schip in beginsel beschikbaar zolang de bevrachter dat wil. Maar de vervrachter moet zijn schip op enig moment weer kunnen inzetten. Artikel 8:996 BW geeft hem daarvoor een middel wanneer er geen bepaalde ligtijd is afgesproken.

Zeven dagen en dan een keuze

De vervrachter kan de ligtijd beëindigen met een termijn van ten minste zeven dagen. Dat doet hij met een mondelinge of schriftelijke kennisgeving, of met een ander bericht waarvan de ontvangst duidelijk aantoonbaar is. Die vormvrijheid met bewijsvoorwaarde komt in deze titel vaker voor.

Vervolgens ligt de bal bij de bevrachter. Laat hij binnen achtenveertig uur na ontvangst weten dat hij het schip wil laten varen, dan gaat de reis door. Zegt hij niets, dan gaat na afloop van die achtenveertig uur de lostijd in. De keuze die artikel 8:994 BW hem geeft, moet dus binnen twee dagen worden gemaakt.

• de kennisgeving vraagt ten minste zeven dagen termijn
• de bevrachter heeft achtenveertig uur om voor varen te kiezen

- blijft die keuze uit, dan begint de lostijd te lopen

De ligprijs blijft lopen

Het tweede lid regelt de vergoeding. De ligprijs is verschuldigd tot en met de dag waarop de lossing is voltooid, en in elk geval tot en met de tweede dag na de dag waarop de vervrachter zijn mededeling deed. Ook hier geldt dus een bodem, net als bij de opzegging van een ligovereenkomst.

Die ondergrens voorkomt dat de vervrachter door snel te handelen zichzelf in de vingers snijdt. Hij houdt zijn schip immers beschikbaar tot het leeg is, en dat kost tijd ongeacht hoe voortvarend de bevrachter is.

Waarom het samenspel zo strak is

De achtenveertig uur en de zeven dagen zijn geen willekeurige getallen, maar het scharnier tussen twee regimes. Zolang de bevrachter niet kiest, blijft onduidelijk of de bepalingen over liggen dan wel die over varen gelden. Door de keuze aan een korte termijn te binden, dwingt de wet tot duidelijkheid en kan de vervrachter zijn planning maken.

In de praktijk

Een vervrachter heeft zijn schip nodig voor een nieuwe bevrachting en meldt dat de ligtijd over zeven dagen eindigt. De bevrachter moet dan binnen twee dagen beslissen: laten varen naar een bestemming, of lossen. Doet hij niets, dan begint de lostijd automatisch en loopt hij het risico op de gevolgen van te traag lossen. Wie regelmatig met deze contractsvorm werkt, zorgt daarom dat zulke berichten bij een verantwoordelijke persoon binnenkomen en niet in een algemene mailbox blijven staan.