Boek 8 Artikel 979 (8:979 BW)

Aansprakelijkheid bij personenvervoer over binnenwateren loopt niet alleen van de vervoerder naar de reiziger. Ook andersom kan er schade ontstaan: een passagier beschadigt de inrichting, zijn bagage veroorzaakt een lekkage, zijn gedrag leidt tot een oponthoud. Artikel 8:979 BW regelt die richting.

De hoofdregel

De reiziger moet de vervoerder de schade vergoeden die hij zelf of zijn bagage veroorzaakt. Daar staat een ontsnapping tegenover die spiegelbeeldig is aan die van de vervoerder: hij is niet aansprakelijk voor zover de schade is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig reiziger niet had kunnen vermijden en waarvan zo'n reiziger de gevolgen niet had kunnen verhinderen.

Ook hier is de maatstaf dus geobjectiveerd. Er wordt gekeken naar wat van een zorgvuldig reiziger in die situatie mocht worden verwacht, niet naar wat deze persoon toevallig wist of gewend was.

• de schade kan door de reiziger zelf of door zijn bagage zijn veroorzaakt
• de maatstaf is die van een zorgvuldige reiziger

- de aard of een gebrek van de bagage is geen verweer

Geen beroep op de eigen bagage

De tweede zin sluit een specifiek verweer uit. De reiziger kan zich niet van zijn aansprakelijkheid ontheffen door te wijzen op de hoedanigheid of een gebrek van zijn bagage. Dat een fles bleek te barsten of dat een accu spontaan doorging, helpt hem dus niet. Wie iets meeneemt, staat in voor de eigenschappen daarvan.

Wat naast dit artikel blijft gelden

Het artikel begint met twee voorbehouden. Artikel 8:978 BW blijft onverlet, zodat de strengere regeling voor zaken die de reiziger nooit aan boord had mogen brengen gewoon geldt. En artikel 6:179 BW blijft eveneens onverlet; de regeling over aansprakelijkheid voor dieren blijft dus haar eigen werking houden naast dit artikel.

Verhouding tot de reizigersbescherming

Deze bepaling laat zien dat de bescherming van reizigers in deze afdeling geen eenrichtingsverkeer is. De reiziger krijgt een sterke positie bij letsel en bagageschade, maar hij draagt ook een reële verantwoordelijkheid voor wat hij meebrengt en doet. Dat evenwicht is bewust: een schip is een gedeelde ruimte waarin het gedrag van één persoon gevolgen heeft voor velen.

In de praktijk

Een passagier laat een zware koffer van een trap vallen en beschadigt een deur, of neemt een lekkende accu mee die een vloerbedekking aantast. In beide gevallen kan de rederij hem aanspreken, en het argument dat de accu een verborgen gebrek had gaat niet op. Wie met bijzondere spullen reist, meldt dat vooraf en vraagt hoe die moeten worden vervoerd; dat is de eenvoudigste manier om binnen de maatstaf van de zorgvuldige reiziger te blijven.