Boek 8 Artikel 978 (8:978 BW)

Een reiziger die iets aan boord brengt wat er niet hoort te zijn, kan schip, bemanning en medereizigers in gevaar brengen. Artikel 8:978 BW verbindt daaraan bij personenvervoer over binnenwateren twee gevolgen: de vervoerder hoeft de schade aan die zaken niet te vergoeden, en de reiziger draait op voor de gevolgen.

Om welke zaken het gaat

Het artikel ziet op zaken die de reiziger aan boord bracht en die de vervoerder niet zou hebben toegelaten als hij hun aard of gesteldheid had gekend. Daarbij hoort een tweede voorwaarde: de vervoerder heeft er geen bewijs van ontvangst voor afgegeven. Is wel een ontvangstbewijs afgegeven, dan is dit artikel niet van toepassing.

Wetenschap bij de reiziger

De vrijstelling van de vervoerder werkt alleen als de reiziger wist of behoorde te weten dat de zaken niet zouden zijn toegelaten. De wet stelt die twee gevallen gelijk: ook een reiziger die het niet werkelijk wist, valt onder de regeling als hij het had moeten weten. Of dat zo is, wordt beoordeeld aan de hand van de omstandigheden van het geval.

• geen schadevergoeding voor de zaken zelf
• de reiziger draagt alle kosten en schade van de aanbieding en het vervoer

- het geldt alleen als er geen ontvangstbewijs is afgegeven

De omgekeerde aansprakelijkheid

Het tweede deel van het artikel is minstens zo belangrijk. De reiziger is aansprakelijk voor alle kosten en schade die voor de vervoerder voortvloeien uit het aanbieden of het vervoeren van die zaken. Dat kan ver reiken: schoonmaak, reparatie, opruimen, een geannuleerde afvaart of schade aan de spullen van andere reizigers waarvoor de vervoerder wordt aangesproken.

Daarmee is het niet alleen een uitsluiting maar ook een verhaalsgrond. De vervoerder hoeft dus niet aan te tonen dat de reiziger onzorgvuldig was; de enkele omstandigheid dat hij verboden zaken meebracht terwijl hij dat had moeten weten, is voldoende.

In de praktijk

Een passagier neemt de accu van zijn elektrische scooter mee, terwijl de behuizing zichtbaar beschadigd is. Raakt de accu tijdens de overtocht verder beschadigd, dan krijgt hij daarvoor niets vergoed als hij wist of had moeten weten dat de vervoerder zo'n accu niet zou hebben toegelaten. Lekt er accuzuur op het dek, waardoor het dek moet worden gereinigd en een afvaart uitvalt, dan kan de rederij die kosten bij hem neerleggen.