Boek 8 Artikel 956 (8:956 BW)

Een vervoerder die zijn retentierecht uitoefent of die met onbestelbare lading blijft zitten, ligt stil. Artikel 8:956 BW bepaalt dat die stilstand niet voor zijn rekening blijft: hij krijgt een vergoeding voor de tijd dat het schip daardoor vastligt.

Waarvoor de vergoeding geldt

De regel sluit aan bij twee situaties: het weigeren van afgifte of het uitoefenen van het retentierecht volgens artikel 8:954 BW, en het geval waarin volgens artikel 8:955 BW opslag mogelijk is. Zolang de vervoerder de zaken nog niet heeft opgeslagen, houdt hij aanspraak op vergoeding voor ieder uur oponthoud. Heeft hij eenmaal opgeslagen, dan is het schip vrij en eindigt deze aanspraak.

Overliggeld of meer

De vergoeding bedraagt het overliggeld per uur. Lijdt de vervoerder meer schade, dan heeft hij recht op volledige schadevergoeding. Het overliggeld werkt dus als een minimum dat zonder nadere onderbouwing van de schade kan worden gevorderd. Wie meer vordert, moet aantonen dat het oponthoud hem werkelijk meer heeft gekost, bijvoorbeeld doordat een volgende bevrachting is afgeketst.

• de vergoeding loopt per uur oponthoud, niet per hele dag
• het overliggeld vormt daarbij het minimumbedrag

- de aanspraak stopt zodra de zaken zijn opgeslagen

Gevolgen voor beide partijen

Voor de ladingbelanghebbende is elk uur oponthoud een kostenpost. Dat maakt het voor hem van belang snel te betalen, zekerheid te stellen of de zaken op te halen. Voor de vervoerder geldt dat zijn aanspraak op grond van dit artikel ophoudt zodra hij opslaat; tegelijk komt zijn schip dan weer vrij voor ander werk. De keuze tussen blijven liggen en opslaan heeft dus voor beide kanten financiële gevolgen.

Samenhang met de rest van de afdeling

Dit artikel staat niet los van de omringende bepalingen. Artikel 8:954 BW bepaalt wanneer de vervoerder mag terughouden, artikel 8:955 BW wanneer hij mag opslaan, en artikel 8:957 BW hoe opgeslagen zaken uiteindelijk te gelde kunnen worden gemaakt. Samen vormen zij een route van vasthouden via opslaan naar verkopen, met dit artikel als financiële regeling voor de fase waarin de lading nog aan boord is.

Het artikel geeft de vervoerder een vordering; het zegt niet op wie die vordering zich richt. Dat volgt uit de verhouding tussen de vervoerder en de persoon die de zaken had moeten ontvangen of die de afgifte heeft opgehouden, en uit wat partijen daarover in de vervoerovereenkomst hebben afgesproken.

In de praktijk

Een schipper houdt een lading vast omdat de vracht niet is betaald en ligt daardoor twee dagen stil. Hij kan het overliggeld over die uren in rekening brengen, en als hij een aansluitende reis is misgelopen, kan hij die schade vorderen als die hoger uitvalt. Voor de ontvanger betekent dat: hoe langer de discussie duurt, hoe duurder de lading wordt. Beide partijen hebben er dus belang bij om snel het onbetwiste deel te betalen en voor de rest zekerheid te stellen.