Boek 8 Artikel 950 (8:950 BW)

Wie een binnenschip voor een periode bevracht, krijgt de beschikking over vervoerscapaciteit maar wordt geen eigenaar. Dan rijst meteen de vraag wie welke rekening betaalt. Artikel 8:950 BW geeft daarvoor een verdeelsleutel bij tijdbevrachting en voegt er een aparte regel aan toe voor vletten.

De hoofdregel: reisgebonden of scheepsgebonden

Voor rekening van de bevrachter komen de kosten die met het varen en het vervoeren te maken hebben: brandstof voor de voortstuwingsinstallaties, smeerolie, havenrechten en soortgelijke rechten en uitgaven die verschuldigd worden door de uitgevoerde reizen en het vervoeren van zaken. Alle andere lasten van de exploitatie komen voor rekening van de vervrachter.

De scheidslijn loopt dus langs het gebruik. De bevrachter bepaalt bij tijdbevrachting hoeveel en hoe ver er wordt gevaren, en de kosten die daarmee meebewegen komen bij hem terecht. De vervrachter draagt de lasten die het schip als zodanig meebrengt, zoals onderhoud, verzekering en bemanning, ongeacht hoeveel reizen er worden gemaakt.

• bevrachter: brandstof, smeerolie en reisgebonden heffingen
• vervrachter: de overige lasten van de exploitatie

- beslissend is of de kosten door de uitgevoerde reizen en het vervoer ontstaan

Een aparte regel voor vletten

Voor vletten wijkt het tweede lid gedeeltelijk af van de hoofdregel: de havengelden komen voor rekening van de vervrachter. Waar havengelden bij gewone tijdbevrachting als reisgebonden uitgave bij de bevrachter liggen, zijn zij bij vletten dus in beginsel een last van de vervrachter.

Die regel kent zelf weer een uitzondering, die aanknoopt bij de gemeente. Begeeft het schip zich naar een andere gemeente, dan verschuift de last. De havengelden die in die andere gemeente verschuldigd worden, komen voor rekening van de bevrachter, en dat geldt ook voor de havengelden die na terugkeer in de oorspronkelijke gemeente verschuldigd worden. Een reis buiten de oorspronkelijke gemeente brengt de havengelden dus voor die reis en voor de periode na terugkomst bij de bevrachter.

Afwijkende afspraken

Het artikel bevat geen nietigheidsbepaling; partijen kunnen de lasten in hun overeenkomst anders verdelen. Zegt het contract er niets over, dan geldt deze verdeling. Bij langlopende bevrachtingen, waarin bijvoorbeeld de brandstofprijs flink kan veranderen, maakt het voor de uitkomst veel uit welke partij welke kostenpost draagt.

In de praktijk

Een bevrachter neemt een schip voor drie maanden in tijdbevrachting en laat het intensief varen. Hij betaalt de brandstof en de haventarieven die door die reizen ontstaan; de vervrachter betaalt de werf, de verzekering en het onderhoud. Wordt bij wijze van vletten gevaren en moet het schip een keer naar de buurgemeente, dan komen de havengelden van die reis en die na de terugkeer voor rekening van de bevrachter. Een afwijkende verdeling geldt alleen als partijen haar zijn overeengekomen; uitdrukkelijke vastlegging voorkomt twijfel over wat is afgesproken.