Boek 8 Artikel 947 (8:947 BW)

Vracht is de prijs van het vervoer, en bij goederenvervoer over de binnenwateren wordt zij niet in één keer aan het einde betaald. Artikel 8:947 BW verdeelt het moment van verschuldigdheid, geeft rekenregels voor bijzondere situaties en sluit af met een pressiemiddel voor de vervoerder die niet betaald krijgt.

Een deel bij aanvang, de rest bij aflevering

Een derde deel van de vracht, berekend over de ten vervoer ontvangen zaken, is verschuldigd op het moment dat de vervoerder de lading ontvangt, of bij afgifte van een vrachtbrief of cognossement. Is een beding gemaakt in de trant van franco vracht tegen ontvangstbewijs, dan gaat het om twee derde deel. De rest volgt na aflevering op de bestemming of op de plek waar met toepassing van artikel 8:937 BW of artikel 8:938 BW is afgeleverd. Is de vracht bepaald naar gewicht of omvang, dan zijn de gegevens bij aflevering beslissend.

Als de lading niet op de bestemming komt

Voor onvoltooide reizen kent de wet de distantievracht. Worden de zaken wel afgeleverd maar niet op de bestemming, dan is een vracht verschuldigd die wordt berekend aan de hand van het afgelegde deel van het vervoer en de kosten die de vervoerder heeft gemaakt, afgezet tegen de duur, de lengte en de totale kosten van het hele vervoer. Zo krijgt de vervoerder betaald naar wat hij werkelijk heeft gepresteerd.

• vracht die in één som voor alle zaken is bepaald, is volledig verschuldigd, ook bij gedeeltelijke aflevering
• vooruit te betalen of betaalde vracht blijft geheel verschuldigd, behalve bij tijdbevrachting

- staat in het cognossement een lagere vracht dan in de overeenkomst, dan wordt het verschil vooruit voldaan

Niet afgeleverd maar toch als afgeleverd

Het vijfde lid voorkomt dat de vervoerder de rekening draagt van oorzaken die aan de ladingzijde liggen. Zaken die niet zijn afgeleverd, gelden toch als afgeleverd voor zover dat komt door de aard of een gebrek van de zaken zelf, of door een doen of nalaten van een rechthebbende, de afzender, de geadresseerde of de ontvanger.

Wanbetaling vóór vertrek

Heeft de afzender de vracht die vóór het begin van het vervoer verschuldigd is niet betaald, dan mag de vervoerder het vertrek van het schip opschorten. Met toestemming van de rechter kan hij verdergaande maatregelen nemen; dan gelden de artikelen 8:955, 8:956 en 8:957 BW. Loopt het vervoer van deze of van een andere afzender op dezelfde reis daardoor uit, dan moet de afzender die schade vergoeden, met als ondergrens het overliggeld over de uren waarmee het vervoer is verlengd.

In de praktijk

Een verlader die de aanbetaling niet doet, kan het schip aan de kade zien blijven liggen en betaalt daarna ook nog de vertragingsschade. Omgekeerd is het voor een schipper belangrijk te weten dat vooruitbetaalde vracht in beginsel niet terugkomt als de lading de bestemming niet haalt, behalve bij tijdbevrachting. Wie zekerheid wil over de eindafrekening, spreekt vooraf af hoe gewicht of omvang bij aflevering wordt vastgesteld; dat cijfer bepaalt namelijk het restant.