Boek 8 Artikel 935 (8:935 BW)

Opzegging door de vervrachter bij beschadiging van het bevrachte binnenschip

In geval van tijd- of reisbevrachting is de vervrachter, mits hij dit zo spoedig mogelijk doet, bevoegd de overeenkomst geheel of met betrekking tot een gedeelte der zaken al dan niet uitdrukkelijk op te zeggen, wanneer het schip, zonder dat het vergaan is, zodanig beschadigd blijkt te zijn, dat het, naar het oordeel van de vervrachter, het herstel, nodig voor de uitvoering van de overeenkomst, niet waard is of dit herstel binnen redelijke tijd niet mogelijk is.
Wanneer in geval van reisbevrachting de vervrachter reeds aan boord ontvangen zaken, zij het niet in het bevrachte schip, ondanks de beëindiging van de overeenkomst, naar hun bestemming vervoert, wordt dit vervoer vermoed op grond van de oorspronkelijke overeenkomst plaats te vinden.
Door de opzegging eindigt de overeenkomst, doch ten aanzien van reeds aan boord ontvangen zaken, eerst na lossing van die zaken.
Ten aanzien van reeds ten vervoer ontvangen zaken wordt vermoed, dat de beschadiging van het schip is te wijten aan een omstandigheid, die voor rekening van de vervrachter komt; voor rekening van de vervrachter komen die omstandigheden, die in geval van beschadiging van door hem vervoerde zaken voor zijn rekening komen.
De vervrachter verwittigt, zo spoedig als dit mogelijk is, de bevrachter, de geadresseerde en degeen aan wie hij bericht van gereedheid tot lossen moet zenden.
Het vijfde, het zesde en het zevende lid van artikel 914 zijn van toepassing met dien verstande, dat in geval van tijdbevrachting vracht verschuldigd blijft tot op het tijdstip van de lossing der zaken.

Toelichting

Bij tijd- of reisbevrachting in de binnenvaart is het schip zelf het onderwerp van de afspraak. Raakt het zwaar beschadigd zonder te vergaan, dan rijst de vraag of de vervrachter tot een kostbaar herstel kan worden gedwongen. Artikel 8:935 BW beantwoordt die vraag ontkennend en geeft hem een opzeggingsrecht, met de nodige waarborgen voor de bevrachter.

Het oordeel van de vervrachter

De vervrachter mag opzeggen wanneer het schip zo beschadigd blijkt dat het naar zijn oordeel het voor uitvoering benodigde herstel niet waard is, of wanneer dat herstel niet binnen redelijke tijd mogelijk is. Dat oordeel is aan hem, maar het is geen vrijbrief: de opzegging moet zo spoedig mogelijk gebeuren, en zij kan zowel uitdrukkelijk als stilzwijgend plaatsvinden. Opzeggen kan voor de hele overeenkomst of voor een deel van de zaken.

Wat er met de lading gebeurt

De overeenkomst eindigt door de opzegging, maar voor zaken die al aan boord waren pas na hun lossing. Zo blijft er een grondslag bestaan zolang de lading nog in het schip ligt. Vervoert de vervrachter bij reisbevrachting de al ontvangen zaken toch nog naar hun bestemming, desnoods met een ander schip, dan wordt vermoed dat dit gebeurt op grond van de oorspronkelijke overeenkomst. De bevrachter krijgt dus niet ineens een geheel nieuwe contractuele verhouding tegenover zich.

opzegging kan geheel of voor een deel van de lading
voor reeds geladen zaken eindigt de overeenkomst pas bij lossing

- alsnog doorvervoeren gebeurt vermoedelijk onder het oude contract

Bewijspositie en waarschuwing

Net als bij gewoon vervoer werkt een vermoeden ten nadele van de scheepszijde. Voor zaken die al ten vervoer waren ontvangen, wordt vermoed dat de beschadiging van het schip te wijten is aan een omstandigheid die voor rekening van de vervrachter komt, gemeten naar dezelfde maatstaf als bij ladingschade. De vervrachter moet bovendien zo spoedig mogelijk de bevrachter, de geadresseerde en degene die bericht van losgereedheid moet krijgen inlichten.

Afrekening en de vracht bij tijdbevrachting

Voor de afwikkeling gelden opnieuw drie leden van artikel 8:914 BW, over de vermoedens omtrent de staat van de lading, de waardevermindering en de feitelijke aflevering. Voor tijdbevrachting geldt daarbij één toevoeging: de vracht blijft verschuldigd tot het moment waarop de zaken zijn gelost. De bevrachter betaalt dus door zolang zijn lading nog in het beschadigde schip ligt.

In de praktijk

Een bevrachter heeft een schip voor een reis bevracht; onderweg loopt het door een aanvaring zware schade op. De vervrachter kan besluiten dat reparatie niet loont, zegt op en brengt de lading met een ander schip toch naar de losplaats. De bevrachter mag dan aannemen dat de oude afspraken gelden, inclusief tarief en aansprakelijkheidsregime. Wie bevracht, doet er goed aan dit vermoeden in het contract te bevestigen en vast te leggen hoe de vracht wordt afgerekend als het schip halverwege uitvalt.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst