Boek 8 Artikel 929a (8:929a BW)

Ladingresten in een binnenvaartruim zijn niet alleen een kwestie van netheid. Zij bepalen of de volgende lading schoon blijft en zij vallen onder milieuregels over afvalstoffen en waterkwaliteit. Artikel 8:929a BW verbindt die publiekrechtelijke eisen aan de vervoerovereenkomst, zodat partijen elkaar er ook civielrechtelijk op kunnen aanspreken.

De losstandaard van het schip

Het eerste lid verplicht de vervoerder het schip aan de afzender ter beschikking te stellen met ten minste de losstandaard die krachtens de Waterwet en bij algemene maatregel van bestuur is bepaald. Die standaard geeft aan in welke mate een ruim of tank na het lossen van restanten moet zijn ontdaan. De concrete eisen staan buiten dit wetboek en kunnen veranderen; het artikel verwijst ernaar.

Zodra met het laden een aanvang is gemaakt, wordt het schip geacht aan dit vereiste te voldoen. Wie iets aan te merken heeft op de reinheid van het ruim, moet dat dus doen voordat het laden begint.

Wie de milieumaatregelen treft

Het tweede lid richt zich op afzender en ontvanger. Zij moeten de maatregelen treffen die voor ieder van hen zijn voorgeschreven krachtens de Wet milieubeheer of de Waterwet en de daarbij horende algemene maatregel van bestuur. Die verplichting hebben zij zowel tegenover elkaar als tegenover de vervoerder. Maken zij gebruik van een overslaginstallatie, dan treedt de exploitant daarvan in hun plaats.

• de verplichting geldt in twee richtingen: onderling en tegenover het schip
• bij gebruik van een overslagbedrijf rust zij op dat bedrijf

- de inhoud van de maatregelen staat in de milieuregelgeving, niet in dit artikel

Ruimte voor eigen afspraken

Het derde lid verklaart ieder beding nietig waarbij van het eerste of tweede lid op een andere wijze wordt afgeweken dan die leden zelf toestaan. Welke afwijkingen toegestaan zijn, volgt dus uit de tekst van die leden. Het tweede lid noemt er één uitdrukkelijk: afzender en ontvanger mogen hun onderlinge verplichtingen anders regelen. Tegenover de vervoerder blijft hun verplichting onverkort bestaan. Het eerste lid spreekt van 'ten minste' de voorgeschreven losstandaard; een afspraak die de vervoerder toestaat het schip in een slechtere staat aan te bieden, is daarmee niet verenigbaar.

In de praktijk

Een schip komt met restanten van een vorige lading bij een graanterminal. De afzender, of het bedrijf dat voor hem laadt, moet dat direct constateren en het schip niet laten beginnen met laden, want na aanvang staat vast dat het schip aan de losstandaard voldeed. Andersom moet de ontvanger bij een lading die restanten achterlaat de voorgeschreven maatregelen regelen. Afzender en ontvanger binnen een keten leggen daarom vaak vooraf vast wie welke schoonmaak- en afgifteverplichting op zich neemt; dat mag, zolang de positie van de vervoerder daardoor niet verandert.