Boek 8 Artikel 927 (8:927 BW)

Bij reisbevrachting in de binnenvaart wordt lang niet altijd bij het sluiten van de overeenkomst al vastgelegd waar precies wordt geladen of gelost. Vaak spreken partijen een gebied of een reeks mogelijke havens af en mag de bevrachter later kiezen. Artikel 8:927 BW zorgt ervoor dat die latere keuze aan dezelfde eisen is gebonden als de aanwijzing van een concrete ligplek.

Dezelfde eisen, een niveau hoger

Het artikel verklaart artikel 8:926 BW van overeenkomstige toepassing. Dat artikel gaat over de plek waar het schip komt te liggen; dit artikel trekt de regel door naar de keuze van de haven zelf. De bevrachter die dat recht heeft, moet dus tijdig aanwijzen, moet een haven kiezen waar het schip veilig kan komen, liggen, laden of lossen en veilig weer weg kan, en staat ervoor in dat die haven daaraan voldoet.

Ook de gevolgen lopen mee. Wijst hij niet aan, dan mag de vervrachter zelf kiezen zonder eerst te hoeven aanmanen. Blijkt de haven niet beschikbaar, dan loopt de tijd door alsof zij dat wel was. Kiest hij meer dan één haven, dan werken de regels over verhalen en over de kosten daarvan naar analogie.

Waarom deze doortrekking nodig was

Een keuzerecht over havens is commercieel aantrekkelijk. De bevrachter kan inspelen op prijzen, op beschikbare opslag of op de wensen van zijn afnemer. Maar de keerzijde is dat de vervrachter een schip beschikbaar houdt zonder te weten waar het heen moet. Zonder dit artikel zou de veiligheidsgarantie alleen gelden voor de kade en niet voor de haven als geheel, terwijl juist de aanloop, de sluizen en de vaardiepte daarheen problemen kunnen geven.

• de keuze moet tijdig komen, zodat de reis kan worden gepland
• de haven moet bereikbaar en veilig verlaatbaar zijn voor dit schip

- de bevrachter staat in voor de geschiktheid, met dezelfde nuance voor onredelijk handelen van de schipper

De rol van de schipper blijft

Net als bij de ligplek geldt dat de schipper niet blindelings hoeft te varen. Volgt hij een aanwijzing op terwijl duidelijk is dat zijn schip daar niet kan komen, dan werkt dat in zijn nadeel. De garantie van de bevrachter neemt het eigen oordeel van de schipper dus niet weg; zij vult het aan.

In de praktijk

Een bevrachter houdt in het contract de keuze open tussen twee losplaatsen in verschillende landen en beslist pas als het schip halverwege is. Blijkt de gekozen haven door laag water niet bereikbaar met de actuele diepgang, dan is dat zijn risico en loopt de lostijd door. Verstandig is om in de bevrachting vast te leggen binnen welke termijn de keuze moet worden gemaakt en welke maximale diepgang en afmetingen het schip heeft; dat voorkomt dat de keuze pas wordt gemaakt als omvaren niet meer kan.