Boek 8 Artikel 918 (8:918 BW)

Een cognossement voor goederenvervoer over de binnenwateren moet voor iedere latere houder leesbaar zijn. Hij was niet bij de belading, kent de afspraken niet en moet uit het document zelf kunnen opmaken waar hij recht op heeft. Artikel 8:918 BW geeft daarom een korte lijst van gegevens die erin horen te staan.

De vaste gegevens

Vijf punten keren terug. Het document vermeldt welke zaken ten vervoer zijn ontvangen, waar de vervoerder ze in ontvangst nam, waarheen hij ze op zich neemt te vervoeren, aan boord van welk schip ze worden geladen en wie de geadresseerde is. Samen beschrijven zij de hele vervoerprestatie: het wat, het vanwaar, het waarheen, het waarmee en het voor wie.

• de omschrijving van de lading bepaalt waarop de houder aanspraak kan maken
• de plaats van inontvangstneming markeert het begin van de periode waarin de vervoerder de zaken onder zich heeft

- de bestemming en de geadresseerde bepalen aan wie en waar moet worden afgeleverd

De uitzondering voor het ligcognossement

De voorschriften gelden niet voor een ligcognossement. Dat is het document dat wordt afgegeven voordat de lading aan boord is, en het kan dus onmogelijk het schip vermelden waarin de zaken zijn geladen. Zodra wel is geladen, komt het gewone regime in beeld en kan het document worden vervangen of aangevuld, zoals artikel 8:916 BW mogelijk maakt.

Waarom de vermelding ertoe doet

De opsomming is geen formaliteit. De vermeldingen bepalen de bewijspositie van de houder: wat er in het cognossement staat over de ontvangen zaken, is het uitgangspunt bij de vraag of er onderweg iets is misgegaan. Ontbreekt een gegeven of is het te vaag omschreven, dan verzwakt dat de positie van degene die op het document afgaat. Een omschrijving als een aantal colli zonder soortaanduiding zegt weinig over wat er werkelijk aan boord ging.

Het schip noemen heeft nog een tweede functie. Het maakt controleerbaar of de lading daadwerkelijk met dat schip is vervoerd, en het verbindt het document aan een concrete reis in plaats van aan een abstracte belofte.

In de praktijk

Een bank die een documentair krediet financiert, kijkt precies naar deze punten: klopt de ladingomschrijving met de factuur, staat de juiste losplaats erop, is het schip genoemd. Voor de vervoerder betekent dat: vul het document zorgvuldig in en neem, als de lading niet goed te controleren valt, een aantekening op over wat wel en niet is vastgesteld. Voor de koper die het document overneemt, betekent het: lees de vijf punten na voordat hij betaalt, want daarna is een correctie afhankelijk van de medewerking van anderen.