Boek 8 Artikel 912 (8:912 BW)

Bij goederenvervoer over de binnenwateren wordt een vervoerovereenkomst vaak gesloten lang voordat het schip aan de kade ligt. Tussen contract en belading kan blijken dat de werkelijkheid anders is dan een partij mocht aannemen. Artikel 8:912 BW geeft dan een uitweg: de partij die met een verrassing wordt geconfronteerd, mag de overeenkomst opzeggen in plaats van gebonden te blijven aan een afspraak die zij zo nooit had gemaakt.

Wanneer het opzeggingsrecht ontstaat

Drie elementen moeten samenvallen. De omstandigheid moet aan de zijde van een van de partijen liggen, zij moet zich voordoen of aan het licht komen vóór of bij het aanbieden van de lading, en de wederpartij hoefde haar bij het sluiten van de overeenkomst niet te kennen. Daar komt een maatstaf bij: had die wederpartij het geweten, dan zou zij redelijkerwijs de overeenkomst niet of alleen op andere voorwaarden zijn aangegaan.

Hoe je opzegt

De vorm is bewust licht gehouden. Een mondelinge kennisgeving volstaat, een schriftelijke ook, en daarnaast is elk ander bericht toegelaten waarvan de ontvangst duidelijk aantoonbaar is. De overeenkomst eindigt op het moment van ontvangst, niet op het moment van verzending. Wie mondeling of schriftelijk opzegt, loopt daardoor vooral een bewijsrisico: hij moet zo nodig kunnen aantonen dát en wanneer zijn bericht aankwam.

• het moment van ontvangst bepaalt wanneer de overeenkomst eindigt
• een e-mail, sms of ander bericht volstaat, mits de ontvangst duidelijk aantoonbaar is

- de financiële afwikkeling volgt uit het derde lid

Wat er daarna moet worden afgerekend

Opzeggen is geen kosteloze uitstap. Het derde lid bepaalt dat partijen na opzegging verplicht zijn elkaar de daardoor geleden schade te vergoeden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid.

In de praktijk

Een schipper heeft toegezegd een partij bulkgoed te laden, en pas bij aankomst blijkt dat de afzender wil laten laden op een steiger die voor zijn scheepstype onbereikbaar is; of andersom: de afzender ontdekt dat het aangeboden schip niet geschikt is voor de lading die hij heeft verkocht. Een directe reactie, een bevestiging van ontvangst en een overzicht van de al gemaakte kosten maken het later eenvoudiger om de opzegging en de afrekening te onderbouwen.