Boek 8 Artikel 900 (8:900 BW)

Sommige schades zijn zo nauw verbonden met de aard van de lading of met de manier waarop zij is verpakt, dat de vervoerder daar weinig invloed op heeft. Dit artikel geeft hem in drie van die gevallen een vermoeden dat hem tegemoetkomt in het bewijs.

De drie gevallen

Het eerste geval betreft zaken die schade of verlies lijden waaraan zij door hun aard licht onderhevig zijn: goederen die van nature indrogen, breken, stuiven of uitlekken. Het tweede geval betreft levende dieren die doodgaan of beschadigd raken. Het derde geval betreft zaken die door de afzender in een laadkist zijn gestuwd en die schade of verlies lijden terwijl de laadkist zelf onbeschadigd is.

In al deze gevallen wordt vermoed dat de vervoerder de omstandigheid die de schade veroorzaakte niet heeft kunnen vermijden, én dat hij niet heeft kunnen verhinderen dat die omstandigheid tot de schade leidde. Dit vermoeden gaat dus verder dan het vermoeden bij de opgesomde scheepvaartrisico's, omdat het beide toetsen van de ontheffingsgrond bestrijkt.

Waarom juist deze gevallen

Bij lading die naar haar aard gevoelig is, ligt de oorzaak in de zaak zelf. Bij levende dieren speelt hun conditie, hun stressgevoeligheid en hun onderlinge gedrag een rol die niemand volledig beheerst. En bij een door de afzender gestuwde laadkist die onbeschadigd aankomt, wijst alles erop dat de oorzaak binnenin ligt: in de stuwage die de vervoerder niet heeft verricht en niet heeft kunnen controleren.

Ook hier gaat het om weerlegbare vermoedens. De ladingbelanghebbende kan aantonen dat de schade wel degelijk aan de vervoerder is te wijten, bijvoorbeeld door onzorgvuldig manoeuvreren, verkeerde behandeling of het negeren van instructies over ventilatie of temperatuur.

• Stuw en documenteer als afzender de inhoud van een laadkist zorgvuldig.
• Leg bij dieren de conditie bij inlading vast, met een verklaring van een deskundige.

- Als ladingbelanghebbende: zoek naar concrete aanwijzingen die het vermoeden weerleggen.

In de praktijk

Een verlader stuwt zelf een container met machineonderdelen. Bij aankomst blijkt de inhoud verschoven en beschadigd, terwijl de container gaaf is. Het vermoeden werkt dan in het voordeel van de vervoerder: de oorzaak ligt vermoedelijk in de stuwage. Kan de verlader aantonen dat het schip een uitzonderlijke manoeuvre maakte of dat de container verkeerd is gesjord aan boord, dan kantelt het beeld weer. Foto's van de stuwage bij het sluiten van de container zijn in zulke dossiers vaak het enige bruikbare bewijs.