Boek 8 Artikel 898 (8:898 BW)

De vervoerder moet de lading onbeschadigd afleveren, maar hij is geen verzekeraar. Dit artikel geeft hem de centrale ontheffingsgrond en legt tegelijk vast welke zorg er van hem wordt verlangd ten aanzien van het schip en het materiaal.

De maatstaf van de zorgvuldig vervoerder

Aansprakelijkheid ontbreekt voor zover de beschadiging haar oorzaak vindt in een omstandigheid die ook een zorgvuldig vervoerder niet had kunnen afwenden, en voor zover zo'n vervoerder evenmin had kunnen beletten dat die omstandigheid tot schade leidde. Er zijn dus twee toetsen: had de omstandigheid kunnen worden vermeden, en had het gevolg kunnen worden voorkomen?

De wet legt de maat bij 'een zorgvuldig vervoerder'. Of die maat is gehaald, wordt beoordeeld aan de hand van de omstandigheden van het concrete geval: het soort lading, het vaarwater, de weersomstandigheden en de maatregelen die de vervoerder heeft getroffen. Omdat de vervoerder zich op de ontheffing beroept, is het aan hem de feiten te stellen en zo nodig te bewijzen die het beroep dragen.

Schip en materiaal

Waar het gaat om de vraag of het schip en het gebruikte of beschikbaar gestelde materieel deugen en geschikt zijn, wordt van de vervoerder de zorg verlangd van een zorgvuldig vervoerder die met een eigen schip vaart en eigen materiaal gebruikt.

Anders ligt het bij materiaal dat door de afzender of de ontvanger ter beschikking is gesteld. Voor ondeugdelijkheid of ongeschiktheid daarvan is de vervoerder niet aansprakelijk, voor zover een zorgvuldig vervoerder zich van dat materiaal zou hebben bediend.

Het derde lid geeft het begrip beschadiging een ruime inhoud: ook geheel of gedeeltelijk verlies, vertraging en ieder ander schadeveroorzakend feit vallen eronder. De ontheffingsgrond werkt dus over de volle breedte van de aansprakelijkheid.

• Documenteer inspecties en onderhoud van schip en materieel.
• Controleer aangeleverd materiaal van de afzender en maak zo nodig een voorbehoud.

- Onderbouw een beroep op de ontheffingsgrond met concrete feiten en tijdstippen.

In de praktijk

Tijdens een reis breekt een lier bij het sluiten van de luiken, waarna regen de lading bereikt. Is die lier van de vervoerder, dan wordt gekeken of een zorgvuldig vervoerder het defect had kunnen voorkomen door onderhoud en keuring. Werd de lier door de verlader ter beschikking gesteld en zou een zorgvuldig vervoerder die ook hebben gebruikt, dan ligt het risico anders. Een onderhoudsdossier en een aantekening bij de aanvaarding van het materiaal kunnen daarbij als bewijs dienen.