Boek 8 Artikel 890 (8:890 BW)

Deze afdeling regelt het goederenvervoer over binnenwateren. Voordat die regels kunnen worden toegepast, moet vaststaan wanneer er van zo'n vervoerovereenkomst sprake is. Dit artikel geeft die omschrijving en lost meteen het lastige grensgeval op waarin een schip zowel zee als binnenwater bevaart.

De omschrijving

Het gaat om de overeenkomst waarbij de ene partij, de vervoerder, zich tegenover de andere partij, de afzender, verbindt om aan boord van een schip zaken uitsluitend over binnenwateren te vervoeren. Of die overeenkomst een tijd- of reisbevrachting is, maakt niet uit: ook bevrachtingen vallen onder het begrip.

De rollen zijn dus vast: vervoerder en afzender. Wie de goederen in ontvangst neemt, de geadresseerde, is geen partij bij het sluiten van de overeenkomst maar krijgt elders in de regeling wel een eigen positie.

De grens met zeevervoer

Vaart een schip zowel over zee als over binnenwater, dan geldt het geheel als vervoer over binnenwateren wanneer het varen over zee kennelijk ondergeschikt is aan het varen over binnenwater. Een korte oversteek als schakel in een verder binnenlandse reis maakt van die reis dus geen zeevervoer.

Voor schepen zonder eigen voortstuwing geldt een afgeleide regel: de kwalificatie volgt die van het schip dat de beweegkracht levert, met inachtneming van diezelfde ondergeschiktheidstoets. Is het varen van de sleep- of duwboot geen varen over binnenwater, dan geldt het betrokken deel als vervoer over zee. Zo hoort een duwbak steeds bij hetzelfde regime als het vaartuig dat hem voortbeweegt.

Uitgezonderd vervoer

De afdeling geldt niet voor overeenkomsten tot het vervoeren van poststukken ter uitvoering van de universele postdienst zoals de Postwet 2009 die kent, of onder een internationale postovereenkomst. Ook op overeenkomsten tot het vervoeren van bagage is zij in beginsel niet van toepassing; daarvoor kent dit boek een eigen regeling.

• Bepaal eerst of de reis als binnenwatervervoer of als zeevervoer geldt.
• Bij duwbakken volgt de kwalificatie het voortbewegende vaartuig.

- Post en bagage vallen buiten deze afdeling.

In de praktijk

Een schip vervoert staal van Rotterdam naar Antwerpen en gebruikt daarbij een kort stuk zeetraject. Omdat dat deel duidelijk ondergeschikt is aan de rest van de reis, geldt de hele reis als vervoer over binnenwateren en is deze afdeling van toepassing. Zou het schip vanuit Rotterdam eerst dagen over zee varen om daarna een rivier op te gaan, dan kantelt dat beeld. Voor verladers is die kwalificatie meer dan een formaliteit: zij bepaalt het aansprakelijkheidsregime, de klachttermijnen en de verjaring.