Boek 8 Artikel 880 (8:880 BW)

De wetgever heeft een aantal vragen die bij de exploitatie van een schip spelen, in het zeerecht uitgewerkt: hoe een aansprakelijkheidsregime doorwerkt naar hulppersonen, hoe wordt voorkomen dat een schuldeiser via een omweg meer krijgt dan hem toekomt, en welke positie ondergeschikten innemen. Dit artikel verklaart die bepalingen ook voor de binnenvaart van toepassing.

Wat overeenkomstige toepassing betekent

De genoemde zeerechtelijke bepalingen gelden voor de exploitatie van een binnenschip alsof zij daarvoor waren geschreven, met de aanpassingen die de aard van de binnenvaart meebrengt. Waar de bepalingen spreken over de reder of het schip, wordt dat gelezen in de context van het binnenschip en zijn exploitant.

Het gaat vooral om de bescherming van hulppersonen en om de samenloop van contractuele en buitencontractuele vorderingen. Wie een vordering heeft tegen een binnenvaartondernemer, kan die niet vergroten door in plaats daarvan de schipper of een ander bemanningslid aan te spreken, en evenmin door zich te richten tot een andere partij in de keten van bevrachtingen en vervoerovereenkomsten rond het schip. Een zelfstandige onderneming die zelf een schakel in die keten vormt, zoals een ingeschakelde ondervervoerder of een bevrachter, kan zich juist wel op de begrenzing beroepen. Wie geen ondergeschikte is en evenmin partij bij zo'n overeenkomst, ontleent aan deze bepalingen geen bescherming.

Waarom deze techniek

Zee- en binnenvaart kennen verschillende contracten en verschillende aansprakelijkheidsregimes, maar de vraag hoe een regime doorwerkt naar de mensen die het werk doen, is in beide sectoren dezelfde. Door te verwijzen blijft het wetboek compact en blijven de twee stelsels op dit punt gelijk lopen.

Daar komt bij dat veel ondernemingen in beide sectoren actief zijn en dat schepen, personeel en opdrachtgevers over en weer worden ingezet. Uiteenlopende regels over de positie van hulppersonen zouden dan tot willekeurige verschillen leiden, afhankelijk van het toevallige traject van een reis.

Voor de gebruiker betekent het wel dat de toepasselijke bepalingen niet staan waar hij ze zoekt. Wie de positie van een binnenvaartschipper of van een bevrachter wil bepalen, moet in de zeerechtelijke titel kijken.

• Zoek de toepasselijke regels in de aangewezen zeerechtelijke bepalingen.
• Een vordering tegen een hulppersoon levert niet meer op dan een vordering tegen de exploitant.

- De aanpassing aan de binnenvaart gebeurt bij de toepassing, niet in de tekst.

In de praktijk

Een ladingbelanghebbende die tegen de vervoerder aanloopt tegen een aansprakelijkheidsgrens, besluit de schipper persoonlijk aan te spreken voor het volledige bedrag. Dankzij deze verwijzing loopt die route dood: de schipper kan zich op dezelfde grenzen beroepen als zijn werkgever. Voor advocaten in de binnenvaart is dit een van de eerste controlepunten wanneer er een vordering buiten de contractuele wederpartij om wordt ingesteld.