Boek 8 Artikel 860 (8:860 BW)

De schipper van een binnenschip vaart niet alleen zijn schip; hij heeft ook andermans goederen aan boord. Dit artikel maakt daar een uitdrukkelijke verplichting van: hij moet waken voor de belangen van de bevrachters en van de rechthebbenden op de zaken aan boord, zo mogelijk ook nadat die zijn gelost.

De zorgplicht

De plicht gaat verder dan het schip veilig van A naar B brengen. De schipper moet de maatregelen nemen die nodig zijn om de belangen van ladingbelanghebbenden te beschermen: de lading droog en gestuwd houden, bij hitte of vorst passende maatregelen nemen, bij een incident schade beperken.

Opmerkelijk is de toevoeging dat de plicht zo mogelijk ook na lossing doorloopt. Blijft lading op de kade staan terwijl er niemand is om haar over te nemen, dan kan van de schipper worden verwacht dat hij daar nog iets mee doet in plaats van weg te varen.

Bevoegdheid om te handelen

Bij zorg hoort bevoegdheid. Is het noodzakelijk om onverwijld rechtshandelingen te verrichten ter behartiging van deze belangen, dan is de schipper daartoe bevoegd. Het in ontvangst nemen van een verklaring valt daar uitdrukkelijk onder.

Zo kan de schipper ter plaatse opslag regelen, hulp inschakelen of een mededeling van een belanghebbende rechtsgeldig in ontvangst nemen, zonder eerst toestemming van kantoor te hoeven afwachten. De bevoegdheid is wel gekoppeld aan noodzaak en spoed; voor gewone beslissingen blijft de gebruikelijke lijn gelden.

Melden en overleggen

Het derde lid geeft de volgorde die de schipper zoveel mogelijk moet aanhouden: bij bijzondere voorvallen geeft hij terstond bericht aan de belanghebbenden bij de goederen, en handelt hij in overleg met hen en volgens hun orders. Eigenmachtig optreden is dus een uitzondering voor het geval dat overleg niet kan worden afgewacht.

• Meld ieder bijzonder voorval direct aan de ladingbelanghebbenden.
• Handel zelfstandig alleen als de noodzaak geen uitstel duldt, en leg dat vast.

- Houd een logboek bij van genomen maatregelen en ontvangen instructies.

In de praktijk

Een schipper met een lading vochtgevoelige goederen krijgt onderweg te maken met een defecte luikenkap tijdens aanhoudende regen. Hij meldt het voorval meteen aan de ladingbelanghebbende en vraagt om instructies. Blijft een reactie uit terwijl de schade dreigt op te lopen, dan mag hij zelf handelen: dekzeilen huren, een noodreparatie laten uitvoeren of een geschikte ligplaats zoeken. Zorgvuldige verslaglegging van meldingen en beslissingen is daarbij zijn beste bescherming als er later over de schade wordt gediscussieerd.