Boven alle andere vorderingen waaraan bij deze of enige andere wet een voorrecht is toegekend zijn, behoudens artikel 820, op een binnenschip bevoorrecht: a. in geval van beslag: de vorderingen ter zake van kosten na het beslag gemaakt tot behoud van het schip, daaronder begrepen de kosten van herstellingen, die onontbeerlijk waren voor het behoud van het schip; b. de vorderingen ontstaan uit de arbeidsovereenkomsten van de schipper of de andere leden der bemanning, met dien verstande dat de vorderingen met betrekking tot loon, salaris of beloningen slechts bevoorrecht zijn tot op een bedrag over een tijdvak van zes maanden verschuldigd; c. de vorderingen ter zake van hulpverlening alsmede ter zake van de bijdrage van het schip in avarij- grosse.
Boek 8 Artikel 821 (8:821 BW)
Voorrechten op een binnenschip die boven de hypotheek gaan
Wettekst
Toelichting
Dit artikel bevat de kern van het voorrechtenstelsel voor binnenschepen. Het wijst drie categorieën vorderingen aan die op het schip bevoorrecht zijn boven alle andere vorderingen met een wettelijk voorrecht, met uitzondering van de kosten van uitwinning en wrakopruiming uit artikel 8:820 BW, die nog daarboven gaan.
Kosten tot behoud na beslag
De eerste categorie geldt in geval van beslag: vorderingen wegens kosten die na het beslag zijn gemaakt tot behoud van het schip, waaronder de kosten van herstellingen die onontbeerlijk waren voor dat behoud. Te denken valt aan het lenspompen van een lekkend schip of het repareren van een gebroken afmeervoorziening.
De wettekst bevat twee afbakeningen. Het moet gaan om kosten die ná het beslag zijn gemaakt; eerdere kosten vallen niet onder dit onderdeel. En de kosten moeten zijn gemaakt tot behoud van het schip; herstellingen tellen alleen mee voor zover zij onontbeerlijk waren voor dat behoud.
Vorderingen van schipper en bemanning
De tweede categorie betreft vorderingen uit de arbeidsovereenkomsten van de schipper en de andere bemanningsleden. Voor loon, salaris en beloningen geldt daarbij een begrenzing: bevoorrecht is alleen het bedrag dat over een tijdvak van zes maanden verschuldigd is. Wat een bemanningslid over een langere periode aan loon tegoed heeft, kan hij voor het meerdere nog steeds vorderen, maar zonder dit voorrecht.
Hulpverlening en avarij-grosse
De derde categorie omvat vorderingen wegens hulpverlening en wegens de bijdrage van het schip in avarij-grosse. Voor hulploon geldt bij het verval van het voorrecht een eigen beginpunt van de termijn (artikel 8:829 BW).
Samenhang met andere bepalingen
Deze voorrechten ontstaan ook wanneer de vordering is ontstaan tijdens de exploitatie van het schip door een ander dan de eigenaar (artikel 8:826 BW). Zij vervallen na een jaar, tenzij de schuldeiser zijn vordering in rechte geldend heeft gemaakt (artikel 8:829 BW).
- Bewaar bewijs dat gemaakte kosten daadwerkelijk voor het behoud nodig waren.
- Voor bemanningsleden is het van belang niet te lang op betaling te wachten.
- Let op de vervaltermijn van een jaar voor alle drie de categorieën.
In de praktijk
Een binnenschip ligt onder beslag aan een kade. De bemanning is niet betaald, een bedrijf heeft na het beslag de lenspompen laten draaien en er is eerder in het jaar sleephulp verleend. Bij de verdeling van de verkoopopbrengst gaan die drie soorten vorderingen vóór de hypotheek van de bank. Kosten die tijdens een executie nog bijkomen, kunnen dus de opbrengst voor de hypotheekhouder verminderen; werknemers en hulpverleners behouden hun voorrecht alleen als zij hun vordering tijdig geldend maken.