Boek 8 Artikel 798 (8:798 BW)

Vruchtgebruik op een schip komt vooral voor bij nalatenschappen: de langstlevende krijgt het genot van het schip, de kinderen worden eigenaar. De vruchtgebruiker exploiteert het schip en int de opbrengsten. De vraag is dan hoever zijn bevoegdheid gaat om het schip voor langere tijd vast te leggen.

Aansluiting bij de regels over verhuur

De wet verklaart de bepalingen die in Boek 3 gelden voor verhuur door een vruchtgebruiker mede van toepassing op bevrachting. Dat gebeurt met één begrijpelijke beperking: bepalingen die naar hun aard uitsluitend zien op pacht, op huur van bedrijfsruimte of op huur van woonruimte blijven buiten beschouwing, omdat zij niet op scheepsexploitatie passen.

Praktisch komt het erop neer dat de vruchtgebruiker het schip mag exploiteren en bevrachten, maar dat aan het langdurig vastleggen daarvan grenzen zitten en dat de hoofdgerechtigde beschermd wordt tegen overeenkomsten die zijn positie na afloop van het vruchtgebruik uithollen.

Waarom dit nodig is

Zonder deze bepaling zou een vruchtgebruiker het schip voor een reeks jaren tegen een lage vracht kunnen vastleggen en zo de waarde voor de eigenaar sterk verminderen, terwijl hij zelf al de opbrengst heeft geïncasseerd. De aansluiting bij de huurregels legt daar een evenwicht in: genot voor de vruchtgebruiker, bescherming voor de hoofdgerechtigde.

Voor derden die met het schip zaken doen, is het van belang te weten met wie zij te maken hebben. Een bevrachting die door een vruchtgebruiker is gesloten en die zijn bevoegdheid te buiten gaat, kan na het einde van het vruchtgebruik problemen opleveren.

• Ga na of uw wederpartij eigenaar of vruchtgebruiker is.
• Beperk bij vruchtgebruik de looptijd van bevrachtingen of maak afspraken met de hoofdgerechtigde.

- Regels die specifiek voor woon- en bedrijfsruimte gelden, blijven hier buiten toepassing.

In de praktijk

Na het overlijden van een schipper krijgt zijn partner het vruchtgebruik van het schip, terwijl de kinderen eigenaar worden. De partner zet de exploitatie voort en sluit bevrachtingen. Wil zij het schip voor een lange periode aan één opdrachtgever binden, dan raakt dat de belangen van de kinderen en gelden de beperkingen die de wet aan verhuur door een vruchtgebruiker stelt. Een bevrachter die zekerheid wil over de looptijd, laat de hoofdgerechtigden meetekenen.