Boek 8 Artikel 796 (8:796 BW)

Binnenschepen zijn vaak gemeenschappelijk eigendom. Een mede-eigenaar kan zijn aandeel willen financieren, en dan wordt er hypotheek gevestigd op dat aandeel en niet op het hele schip. Dit artikel regelt wat er met zo'n hypotheek gebeurt wanneer de gemeenschap wordt beëindigd of het schip wordt verkocht.

De hypotheek blijft bestaan

Naar de algemene regels van het vermogensrecht kan een recht op een aandeel bij verdeling verdampen: wie het goed toebedeeld krijgt, kan dat in beginsel vrij van zulke rechten krijgen. Dit artikel verklaart die algemene bepaling niet van toepassing en bepaalt dat de hypotheek na vervreemding of toedeling van het schip in stand blijft.

Dat is een bewuste keuze ten gunste van de financier. Zou het anders zijn, dan konden mede-eigenaren de zekerheid van een bank eenvoudig wegspelen door onderling te verdelen of het schip te verkopen. Bij een verplaatsbaar object dat vaak binnen families of samenwerkingsverbanden van hand tot hand gaat, zou dat het financieren van aandelen praktisch onmogelijk maken.

Wat dat betekent voor betrokkenen

Voor degene die een schip of een aandeel daarin verkrijgt, betekent het dat registeronderzoek onmisbaar is. Een hypotheek op een aandeel van een van de verkopers blijft ook na de verkrijging op het schip rusten, met alle gevolgen voor de uitwinning.

Voor de financier betekent het dat zijn positie robuust is, maar hij moet zich wel realiseren dat hij zekerheid heeft op een aandeel in een gezamenlijk geëxploiteerd object. Bij uitwinning speelt de verhouding met de andere deelgenoten altijd mee.

• Onderzoek bij aankoop niet alleen het schip maar ook de aandelen daarin.
• Betrek de hypotheekhouder tijdig bij een voorgenomen verdeling.

- Een verdeling of verkoop wist de hypotheek op een aandeel niet uit.

In de praktijk

Twee broers bezitten samen een binnenvaartschip; één van hen heeft zijn aandeel met hypotheek bezwaard. Zij besluiten uit elkaar te gaan en het schip wordt aan de ander toebedeeld. De hypotheek blijft rusten, ook al is de schuldenaar geen eigenaar meer. In de praktijk wordt zo'n verdeling daarom vrijwel altijd gecombineerd met aflossing of met overname van de financiering. Een koper die deze stap overslaat, koopt een schip met een vreemde schuld eraan vast.