Boek 8 Artikel 782 (8:782 BW)

De afdeling over rechten op binnenschepen legt verplichtingen op de eigenaar, zoals het verzoeken van teboekstelling met de daarbij horende verklaring (artikel 8:784 BW) en het doen van opgaven aan de registers. Dit artikel bepaalt bij wie die verplichtingen daarnaast liggen als het schip toebehoort aan meer personen samen, aan een vennootschap onder firma, aan een commanditaire vennootschap of aan een rechtspersoon.

Wie mede aanspreekbaar zijn

Het artikel onderscheidt drie situaties:

• Behoort het schip aan meer personen toe, dan rusten de verplichtingen mede op iedere mede-eigenaar.
• Behoort het toe aan een vennootschap onder firma of een commanditaire vennootschap, dan rusten zij mede op iedere beherende vennoot.
• Is de eigenaar een rechtspersoon, dan rusten zij mede op iedere bestuurder.

Het woord 'mede' is belangrijk. De verplichting van de eigenaar zelf verdwijnt niet; er komt een parallelle verplichting bij. Ieder van de genoemde personen kan dus zelfstandig op nakoming worden aangesproken, naast de vennootschap en naast een medevennoot. Bij een commanditaire vennootschap noemt de wet alleen de beherende vennoten; de commanditaire vennoten vallen er niet onder.

Achtergrond

Een rechtspersoon of vennootschap handelt via de mensen die haar besturen of vertegenwoordigen. Door de verplichtingen ook rechtstreeks op die personen te leggen, staat vast wie voor de nakoming moet zorgen. Bij een schip dat aan meerdere personen toebehoort, rust de verplichting op ieder van hen, en niet alleen op degene die feitelijk de administratie voert.

Voor bestuurders van scheepvaartvennootschappen betekent het dat de verplichtingen uit deze afdeling ook persoonlijk op hen rusten. Wie bestuurder wordt van een vennootschap met een binnenschip, krijgt daarmee ook deze verplichtingen, ongeacht de interne taakverdeling.

• Een interne afspraak over wie de registerzaken behartigt, verandert niets aan de wettelijke plicht van ieder afzonderlijk.
• Bij een vennootschap onder firma is elke beherende vennoot aanspreekbaar.

- Ook wie later bestuurder wordt, valt vanaf dat moment onder de verplichtingen.

In de praktijk

Een binnenvaartonderneming is ondergebracht in een besloten vennootschap met twee bestuurders. Verandert er iets in de gegevens die bij de teboekstelling zijn opgegeven, dan rust de plicht om dat te melden op beide bestuurders persoonlijk. Zij kunnen die taak intern verdelen, maar tegenover de bewaarder van de registers blijven zij beiden aanspreekbaar. Bij een duwbak die eigendom is van een vennootschap onder firma met drie vennoten, rust de plicht op ieder van hen. Een bestuurswisseling of het toetreden van een mede-eigenaar of vennoot brengt dus ook de lopende registerverplichtingen bij de nieuwe persoon.