Boek 8 Artikel 755 (8:755 BW)

Wanneer vaststaat dat de aansprakelijkheid kan worden beperkt, komt de vraag tot welk bedrag. Dit artikel regelt dat voor alle vorderingen behalve die wegens dood of letsel van passagiers, waarvoor een apart fonds bestaat. Ook binnen die groep is er niet één pot: voor vorderingen wegens dood of letsel van anderen dan passagiers geldt een eigen bedrag, naast dat voor zaakschade en de overige vorderingen.

Het bedrag volgt het verdrag

De wet noemt zelf geen som. Zij verwijst naar het Verdrag inzake beperking van aansprakelijkheid voor maritieme vorderingen, zoals gewijzigd bij het protocol daarbij, en zij houdt uitdrukkelijk rekening met de bijzondere procedure waarmee de bedragen in dat protocol kunnen worden gewijzigd. Die verdragsbepaling kent niet één bedrag: voor vorderingen wegens dood of letsel geldt een eigen, hoger bedrag dan voor zaakschade en de overige vorderingen. Wie een concreet geval beoordeelt, moet dus nagaan welke bedragen op dat moment gelden en in welke categorie zijn vordering valt.

De bedragen zijn uitgedrukt in rekeneenheden en lopen op met de tonnage van het schip. Onder tonnage verstaat deze titel de brutotonnage, berekend volgens de meetvoorschriften van het internationale verdrag over de meting van schepen. Op verzoek van de eigenaar kan de minister van Infrastructuur en Waterstaat daarover een verklaring afgeven, tegen betaling van de kosten volgens een vastgesteld tarief.

Twee bijzondere regels

Voor kleine passagiersschepen bestaat een afwijkende voorziening. Voor schepen die blijkens hun constructie uitsluitend of in hoofdzaak voor personenvervoer zijn bestemd en waarvan de tonnage niet groter is dan 300, wordt het beperkingsbedrag bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld, waarbij voor bepaalde vorderingen een lager aantal rekeneenheden kan gelden dan het verdrag noemt.

Voor de hulpverlener geldt een fictie. Werkt hij niet vanaf een zee- of binnenschip, of uitsluitend op het schip waaraan hij hulp verleent, dan wordt zijn beperkingsbedrag berekend naar een tonnage van 1500 ton. Zonder die regel zou een duikbedrijf of een team dat vanaf de wal werkt geen aanknopingspunt hebben, omdat er geen eigen schip is om de tonnage aan te ontlenen.

• Ga uit van de brutotonnage volgens de internationale meetvoorschriften.
• Controleer welke verdragsbedragen ten tijde van het voorval golden.

- Vraag zo nodig een tonnageverklaring aan; die voorkomt discussie over de grondslag.

In de praktijk

Na een ongeval in een zeehaven wil een rederij een fonds vormen. Zij begint bij de meetbrief van het schip om de brutotonnage vast te stellen, zoekt vervolgens op welke bedragen op de dag van het voorval golden en berekent daaruit het fonds. Voor een klein rondvaartschip dat uitsluitend passagiers vervoert, kan een bij besluit vastgesteld bedrag gelden. En het duikbedrijf dat na hetzelfde ongeval vanaf de kade werkt, rekent met de wettelijke fictie van 1500 ton, ongeacht het bootje waarmee het ter plaatse kwam.