Boek 8 Artikel 752 (8:752 BW)

Niet elke vordering tegen een reder valt onder de beperking. Dit artikel bepaalt welke wel. Het gaat om vorderingen die met de exploitatie van een zeeschip of met hulpverlening samenhangen, en de wet zegt uitdrukkelijk dat zij zowel op overeenkomst als daarbuiten gegrond kunnen zijn. De bevoegdheid geldt onder voorbehoud van de artikelen 8:753 en 8:754 BW.

Het bereik

De beperking geldt zelfs wanneer de aansprakelijkheid alleen voortvloeit uit eigendom of bezit van het schip, uit een voorrecht daarop, of uit het feit dat het schip onder hoede of toezicht staat van degene die zich op de beperking beroept. Ook wie zelf niets deed maar uit hoofde van zijn positie aansprakelijk is, kan zich dus begrenzen.

De vier categorieën

Ten eerste vorderingen wegens dood of letsel en wegens verlies van of schade aan zaken, opgekomen aan boord of in rechtstreeks verband met de exploitatie van het schip of met hulpverleningswerk. De wet noemt daarbij uitdrukkelijk schade aan havenwerken, dokken, waterwegen en hulpmiddelen voor de scheepvaart. Ook de gevolgschade van zulke voorvallen valt eronder.

Ten tweede vorderingen wegens schade door vertraging bij het vervoer over zee van lading, reizigers of hun bagage. Ten derde vorderingen wegens andere schade door inbreuk op een vermogensrecht dat niet op overeenkomst berust, opgekomen in rechtstreeks verband met de exploitatie van het schip of met hulpverlening. Ten vierde vorderingen van iemand die maatregelen nam om schade te voorkomen of te verminderen waarvoor de aansprakelijke zich had kunnen beperken, inclusief de schade die door zulke maatregelen zelf ontstaat; vorderingen van de aansprakelijke persoon zelf vallen daarbuiten.

Verhaal, vrijwaring en contract

De beperking werkt ook wanneer een vordering bij wijze van verhaal of vrijwaring wordt ingesteld, met of zonder contractuele grondslag. Ook een regres- of vrijwaringsvordering kan dus door de beperking worden geraakt.

Daarop bestaat een uitzondering. Gaat het om de vorderingen die de wet in de laatste onderdelen noemt, dan kan de aansprakelijkheid niet worden beperkt voor zover die vorderingen zien op een vergoeding die op grond van een overeenkomst met de aansprakelijke persoon verschuldigd is. Een contractueel met de aansprakelijke afgesproken vergoeding voor zulk werk valt dus buiten de beperking.

• Toets iedere vordering afzonderlijk aan de opsomming; niet alles valt eronder.
• Vertragingsschade bij zeevervoer valt uitdrukkelijk binnen de beperking.

- Een contractueel afgesproken vergoeding met de aansprakelijke persoon blijft buiten de beperking.

In de praktijk

Een veerboot vaart bij het afmeren met te hoge snelheid tegen de kade. Enkele passagiers raken gewond, auto's op het autodek worden beschadigd en de havenbeheerder vordert herstel van de kademuur. Een duikbedrijf dat de uit de veerboot lekkende brandstof indamt, vordert zijn kosten. Deze vorderingen vallen in beginsel onder de opsomming van het eerste lid. Heeft de reder zelf met het duikbedrijf een overeenkomst met een vast tarief gesloten, dan valt de daarop gebaseerde vergoeding onder de uitzondering van het tweede lid en kan de reder die niet beperken.