Boek 8 Artikel 655 (8:655 BW)

Een gezonken of gestrand schip is niet alleen een verlies voor zijn eigenaar. Het kan de vaarweg blokkeren, een gevaar vormen voor de scheepvaart en het milieu bedreigen. Wie de kosten draagt van het opsporen, markeren en opruimen daarvan, regelt deze afdeling. Dit artikel legt eerst vast wat de gebruikte begrippen betekenen.

Aansluiting bij het wrakkenverdrag

De afdeling bouwt voort op het Internationaal Verdrag inzake het opruimen van wrakken. De kernbegrippen worden niet zelf omschreven maar aan dat verdrag ontleend: wat een wrak is, wat onder schip wordt verstaan, wanneer er sprake is van een maritiem ongeval, wat gevaar betekent, wie als geregistreerde eigenaar geldt en wat de staat is waar het schip is geregistreerd.

Ook de omschrijving van lokaliseren, markeren en opruimen komt uit het verdrag. Die drie handelingen vormen samen de keten waarvan de kosten in deze afdeling worden toegerekend: eerst vaststellen waar het wrak ligt, dan het zichtbaar en herkenbaar maken voor de scheepvaart, en ten slotte het daadwerkelijk weghalen of onschadelijk maken.

Waarom deze techniek

Door de begrippen aan het verdrag te ontlenen, blijft de Nederlandse regeling gelijk lopen met de internationale. Dat is bij wrakken van groot belang, omdat een schip onder een vlag vaart, in de wateren van een andere staat vergaat en door bedrijven uit weer andere landen wordt geborgen. Eén gedeeld begrippenkader voorkomt dat de aansprakelijkheid per land anders uitpakt.

Voor de gebruiker betekent het wel dat de wettekst zonder het verdrag onvolledig is. Wie beoordeelt of een gezonken object als wrak geldt, of een gebeurtenis een maritiem ongeval is, moet de verdragsomschrijvingen erbij nemen.

• Beoordeel altijd eerst of het object onder het verdragsbegrip wrak valt.
• De geregistreerde eigenaar is het aanknopingspunt voor de kosten.

- Lokaliseren, markeren en opruimen zijn drie afzonderlijke fasen met eigen kosten.

In de praktijk

Een vrachtschip zinkt in een aanlooproute. De autoriteiten laten eerst de exacte ligging bepalen, plaatsen daarna boeien om andere schepen te waarschuwen en gunnen ten slotte een bergingsopdracht. Alle drie de fasen brengen kosten mee die binnen deze regeling vallen. Voor de eigenaar en zijn verzekeraar is het dus zaak vanaf het eerste moment mee te kijken: de rekening groeit al voordat er ook maar iets is geborgen, en de omvang wordt in belangrijke mate bepaald door keuzes die in de eerste dagen worden gemaakt.