In deze afdeling wordt verstaan onder: a. «Verdrag»: het op 23 maart 2001 te Londen tot stand gekomen Internationaal Verdrag inzake de wettelijke aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door bunkerolie, 2001 (Trb. 2005, 329); b. «Aansprakelijkheidsverdrag»: het op 27 november 1992 te Londen tot stand gekomen Internationaal Verdrag inzake de wettelijke aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door olie, 1992 (Trb. 1994, 229); c. «Onze Minister»: de Minister van Verkeer en Waterstaat; d. «schip», «persoon», «bunkerolie», «preventieve maatregelen», «voorval», «schade door verontreiniging», «Staat waar het schip is geregistreerd», «brutotonnage», «organisatie» en «Secretaris-Generaal»: hetgeen daaronder wordt verstaan in artikel 1 van het Verdrag; e. «scheepseigenaar»: de eigenaar van het schip, hieronder begrepen de geregistreerde eigenaar, rompbevrachter, beheerder of degene in wiens handen de exploitatie van het schip is gelegd; f. «geregistreerde eigenaar»: de persoon of personen die als eigenaar van het schip zijn geregistreerd of, indien er geen registratie heeft plaatsgevonden, de persoon of personen die het schip in eigendom hebben. Indien evenwel een schip eigendom is van een Staat en geëxploiteerd wordt door een maatschappij die in die Staat geregistreerd staat als de exploitant van het schip, betekent «geregistreerde eigenaar» een zodanige maatschappij.
Boek 8 Artikel 639 (8:639 BW)
Begrippen bij aansprakelijkheid voor verontreiniging door bunkerolie
Wettekst
Toelichting
De afdeling over schade door verontreiniging door bunkerolie gaat over de brandstof die een schip zelf aan boord heeft, niet over olie als lading. Zij is gebouwd op een internationaal verdrag en gebruikt daarom een eigen begrippenkader. Dit artikel legt vast wat de gebruikte woorden betekenen, en dat is voor de praktijk belangrijker dan het op het eerste gezicht lijkt.
Aansluiting bij het verdrag
Een reeks kernbegrippen wordt niet zelf omschreven maar overgenomen uit het Internationaal Verdrag inzake de wettelijke aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door bunkerolie. Het gaat onder meer om schip, persoon, bunkerolie, preventieve maatregelen, voorval, schade door verontreiniging, de staat waar het schip is geregistreerd en de brutotonnage. Wie deze afdeling toepast, moet dus altijd het verdrag ernaast houden.
Daarnaast verwijst de afdeling naar het verdrag over aansprakelijkheid voor schade door verontreiniging door olie, dat de lading betreft. Die verwijzing is nodig om de twee stelsels van elkaar af te bakenen: wat onder het olieverdrag valt, hoort niet in de bunkerolieregeling thuis.
Een ruime kring van scheepseigenaren
Het meest praktische begrip is dat van scheepseigenaar. De wet rekent daartoe niet alleen de eigenaar in de gebruikelijke zin, maar uitdrukkelijk ook de geregistreerde eigenaar, de rompbevrachter, de beheerder en degene in wiens handen de exploitatie van het schip is gelegd. De kring van aansprakelijke personen is dus veel breder dan bij menige andere regeling in dit boek.
De geregistreerde eigenaar is degene die als eigenaar staat ingeschreven, of bij gebreke van registratie degene die het schip in eigendom heeft. Is een schip eigendom van een staat en wordt het geëxploiteerd door een in die staat geregistreerde maatschappij, dan geldt die maatschappij als geregistreerde eigenaar. Zo blijft er ook bij staatsschepen een aanspreekbare partij.
- Ga bij een bunkerolieclaim na wie er als rompbevrachter of beheerder optreedt.
- Houd het onderscheid met olie als lading scherp; dat bepaalt welk stelsel geldt.
- De inhoud van veel begrippen ligt in het verdrag, niet in de wettekst zelf.
In de praktijk
Een coaster lekt na een aanvaring zware stookolie uit zijn bunkers in een natuurgebied. Gedupeerden en de overheid die opruimt, zoeken een aanspreekbare partij. Dankzij de ruime omschrijving hoeven zij zich niet te laten afschepen met de mededeling dat de geregistreerde eigenaar een lege vennootschap is: ook de rompbevrachter, de beheerder en de exploitant vallen onder het begrip scheepseigenaar. Voor scheepsfinanciers, managers en bevrachters is dat een reden om vooraf te controleren of hun positie meebrengt dat zij zelf als aansprakelijke partij kunnen worden aangemerkt.