Boek 8 Artikel 627 (8:627 BW)

Soms komt schade voort uit een voorval waarbij meer dan één vaartuig met gevaarlijke stoffen betrokken is: twee zeeschepen die op elkaar lopen, of een zeeschip met een binnenschip of een luchtkussenvoertuig. De vraag welk schip welk deel van de schade veroorzaakte, is dan vaak niet te beantwoorden. Dit artikel regelt wat er dan gebeurt.

Hoofdelijk voor het niet toe te delen deel

De reders en de eigenaars of exploitanten van de betrokken vaartuigen zijn hoofdelijk aansprakelijk voor alle schade waarvan redelijkerwijs niet kan worden aangenomen dat zij door de gevaarlijke stoffen aan boord van één of meer bepaalde vaartuigen is veroorzaakt. De benadeelde kan dus ieder van hen voor het geheel aanspreken en hoeft geen onderzoek te doen naar de precieze herkomst.

Het gaat nadrukkelijk om het deel dat niet is toe te delen. Staat vast dat een bepaalde partij schade uit één schip is gekomen, dan blijft de gewone regel gelden en wordt alleen die reder aangesproken.

De bepaling laat de eerder gegeven ontheffingsgronden en de regeling voor laden en lossen onverlet, en evenmin raakt zij aan de eigen regelingen die dit boek kent voor gevaarlijke stoffen aan boord van een binnenschip en voor gevaarlijke stoffen aan boord van een voertuig, waaronder het luchtkussenvoertuig valt. Wie zich op zo'n grond kan beroepen, houdt die mogelijkheid.

De beperking blijft overeind

Hoofdelijke aansprakelijkheid betekent niet dat de bedragen bij elkaar worden opgeteld tot ongelimiteerde bedragen. Het tweede lid stelt uitdrukkelijk dat ieder van de aansprakelijken zijn eigen beroep op beperking van aansprakelijkheid houdt, tot het bedrag dat volgens de voor hem geldende regeling van toepassing is. Voor een zeeschip, een binnenschip en een luchtkussenvoertuig kunnen dat verschillende maxima zijn.

Voor de benadeelde betekent dat: hoofdelijkheid maakt het aanspreken eenvoudiger, maar hij blijft gebonden aan de grenzen die per aansprakelijke gelden. De onderlinge verdeling tussen de aansprakelijken volgt daarna, buiten hem om.

• Bepaal eerst welk deel van de schade wél aan één vaartuig is toe te schrijven.
• Houd rekening met verschillende beperkingsbedragen per type vaartuig.

- Een beroep op een ontheffingsgrond blijft ook bij hoofdelijkheid mogelijk.

In de praktijk

Twee schepen met chemische lading raken elkaar in een zeegat en er komen stoffen vrij die zich vermengen tot één wolk. Omwonenden en bedrijven lijden schade die niet per schip te herleiden is. Zij kunnen beide reders voor het geheel aanspreken, wat hun procespositie aanzienlijk vereenvoudigt. De reders zullen vervolgens ieder een beperkingsfonds vormen tot het voor hen geldende bedrag en onderling uitvechten hoe de last wordt verdeeld. Voor gedupeerden is het daarom zaak hun schade vroeg en volledig aan te melden bij beide partijen.