Boek 8 Artikel 612 (8:612 BW)

Avarij-grosse betekent dat het verlies wordt omgeslagen over iedereen die van de gemeenschappelijke redding profiteert. Dit artikel wijst aan wie dat zijn. Wie de opoffering heeft geleden, krijgt zijn schade vergoed door vier partijen: de reder, degene die belang heeft bij de nog te betalen vracht of het passagegeld, de ontvanger van de lading, en de eigenaren van de andere zaken die zich aan boord bevinden.

Vier categorieën bijdrageplichtigen

De reder draagt bij vanwege het schip zelf. De belanghebbende bij vracht of passagegeld draagt bij omdat ook die inkomsten door de redding behouden blijven. De ontvanger van de lading draagt bij omdat hij de goederen krijgt die anders verloren waren gegaan; het is dus niet de afzender maar de ontvanger die wordt aangesproken. En de eigenaren van de overige zaken aan boord dragen bij naar de waarde van wat zij aan boord hebben.

Dat de ontvanger de bijdrageplichtige is, heeft praktische betekenis. Bij aankomst wordt de lading meestal pas vrijgegeven nadat er zekerheid voor de bijdrage is gesteld. Wie goederen verwacht uit een reis waarin een ongeval heeft plaatsgevonden, moet daar rekening mee houden, ook als hij zelf nergens bij betrokken was.

Wat niet bijdraagt

De wet zondert drie groepen uit: post in al zijn vormen, bagage, en de persoonlijke spullen van opvarenden die niet als bagage gelden. Passagiers en post blijven dus buiten de omslag. Een reiziger hoeft na een incident dus niet bij te dragen naar de waarde van wat hij in zijn koffer of op zak had.

Het tweede lid maakt daarop één uitzondering. Wordt een motorrijtuig of schip door een vervoerder in verband met een overeenkomst van personenvervoer aan boord vervoerd, dan draagt het wél bij. De wet maakt hier dus onderscheid naar het soort zaak: een auto, camper of boot die met de passagier meereist, valt binnen de omslag, terwijl de koffers van diezelfde passagier erbuiten blijven. Voor de vraag of een zaak bijdraagt, is het daarom van belang vast te stellen of zij als lading, als bagage of persoonlijke zaak, dan wel als meegenomen voertuig aan boord was.

• Reken erop dat de lading pas wordt vrijgegeven tegen zekerheid voor de bijdrage.
• Controleer of uw goederen als lading, bagage of vervoerd voertuig gelden; dat bepaalt de bijdrageplicht.

- De bijdrage rust bij de lading op de ontvanger, niet op de afzender.

In de praktijk

Op een veerboot breekt brand uit in het autodek. Er wordt geblust en de boot wordt met sleephulp binnengebracht. De reder, de belanghebbende bij vracht en passagegeld, de ontvangers van de vrachtwagenlading en de eigenaren van de vervoerde personenauto's dragen bij in de omslag. De koffers van de passagiers en de post blijven erbuiten. Ook de eigenaar van een personenauto kan dus een verzoek om bijdrage of zekerheid ontvangen, al reisde hij zelf als passagier. Wie beroepsmatig lading verscheept, doet er goed aan te controleren of zijn goederenverzekering de bijdrage in avarij-grosse dekt.