Boek 8 Artikel 547 (8:547 BW)

Op veel vaarwegen komt een loods aan boord om het schip binnen te brengen. Dit artikel bepaalt wat er gebeurt als juist die loods een fout maakt die tot een aanvaring leidt. Het antwoord is duidelijk: de aansprakelijkheid volgens deze afdeling blijft gewoon bestaan.

Ook bij verplichte loodsdiensten

De regel geldt uitdrukkelijk ook wanneer het gebruik van een loods verplicht was. Dat is een bewuste keuze. Men zou kunnen redeneren dat de scheepszijde geen invloed heeft op een loods die zij niet kon weigeren. De wet volgt die redenering niet: tegenover de benadeelde blijft de scheepszijde instaan voor wat er aan boord gebeurt.

De positie van de loods

De loods geeft adviezen en aanwijzingen, maar het bevel over het schip blijft bij de kapitein. Die kan en moet ingrijpen wanneer een aanwijzing tot een onveilige situatie leidt. Dat is een van de redenen waarom de fout van de loods niet als een externe oorzaak wordt behandeld: de nautische eindverantwoordelijkheid ligt aan boord.

Bescherming van de benadeelde

Het belangrijkste effect van de bepaling is dat de benadeelde niet wordt weggestuurd naar een derde. Hij spreekt de scheepseigenaar aan, zoals bij elke andere aanvaring. Zou dat anders zijn, dan zou hij zijn vordering moeten richten tot een loods of loodsorganisatie, met alle onzekerheid over verhaal en over de daar geldende voorwaarden.

Wat er daarna gebeurt

Of en in hoeverre de scheepszijde de schade vervolgens kan doorschuiven naar de loods of de loodsdienst, regelt dit artikel niet. Dat hangt af van de rechtsverhouding met die dienst en van de daarvoor geldende regels. Voor de benadeelde is die vervolgvraag niet van belang; die staat buiten die verhouding.

In de praktijk

Loopt een schip onder loodsbegeleiding een ander schip aan, dan is de discussie met de benadeelde niet of de loods een fout maakte, maar of het schip schuld had. Voor reders betekent dit dat een beroep op de aanwezigheid van een verplichte loods geen verweer oplevert. Het is wel verstandig om nauwkeurig vast te leggen welke aanwijzingen zijn gegeven en hoe daarop is gereageerd, met het oog op het latere onderlinge verhaal.