Boek 8 Artikel 542 (8:542 BW)

Boek 8 kent twee regelingen over aanvaring: één voor gevallen waarbij een zeeschip is betrokken en één voor de binnenvaart. Dit artikel bepaalt wanneer de eerste geldt.

Twee situaties

De afdeling is van toepassing wanneer een zeeschip door een aanvaring schade heeft veroorzaakt. Zij is ook van toepassing wanneer aan een zeeschip, aan de opvarenden daarvan of aan de zaken aan boord daarvan schade is toegebracht door een schip. In het eerste geval is het zeeschip dus de veroorzaker, in het tweede de getroffene. In beide gevallen wordt de aansprakelijkheid door deze afdeling geregeld.

Het gevolg voor gemengde aanvaringen

Botst een zeeschip met een binnenschip, dan valt het geval dus onder deze afdeling, ongeacht wie de schade veroorzaakte. Alleen wanneer uitsluitend binnenschepen betrokken zijn, geldt de regeling voor de binnenvaart. Zo is er altijd één antwoord op de vraag welk regime van toepassing is, ook op vaarwegen waar zee- en binnenvaart door elkaar varen.

Waarom het onderscheid bestaat

De regeling voor zeeschepen gaat terug op internationale afspraken over aanvaring, met eigen regels over schuldverdeling, hoofdelijkheid en verjaring. De binnenvaart kent een eigen, deels afwijkende regeling. Door de reikwijdte scherp af te bakenen, wordt voorkomen dat partijen na een ongeval eerst maanden over het toepasselijke regime procederen.

Ruim geformuleerde schade

De bepaling noemt niet alleen schade aan het schip, maar ook schade aan de opvarenden en aan de zaken aan boord. Opvarende is volgens artikel 8:5 BW ieder die zich aan boord bevindt; dat is ruimer dan bemanning en passagiers en omvat dus ook de kapitein, een loods, een expert of een monteur van een derde. Letselvorderingen van al die personen en schade aan de lading vallen daarmee onder dezelfde regeling. Dat is van belang omdat die vorderingen anders langs verschillende wegen zouden moeten worden afgewikkeld.

In de praktijk

Vaart een binnenschip tegen een zeeschip in de haven, dan geldt deze afdeling voor de hele afwikkeling: voor de schade aan beide schepen, voor letsel van opvarenden en voor de lading. Betrokkenen moeten daarom vroeg vaststellen of een van de betrokken schepen als zeeschip geldt. Die kwalificatie bepaalt welk van de twee aanvaringsregelingen van dit boek de zaak in haar geheel beheerst.