Boek 8 Artikel 509 (8:509 BW)

De aansprakelijkheid in het personenvervoer loopt twee kanten op. Dit artikel regelt de kant van de reiziger: hij moet de schade vergoeden die hij zelf of zijn bagage de vervoerder berokkent. Denk aan schade aan de inrichting van het schip, aan een brand die door meegebrachte spullen ontstaat, of aan de kosten van een omweg door zijn gedrag.

De ontsnappingsgrond

De verplichting geldt niet voor zover de schade is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig reiziger niet had kunnen vermijden en waarvan zo'n reiziger de gevolgen niet had kunnen verhinderen. De maatstaf is dus geobjectiveerd: niet wat deze reiziger wist, maar wat van een zorgvuldige reiziger in zijn positie kon worden gevergd.

Geen beroep op de eigen bagage

Er is een uitdrukkelijke afsnijding. De reiziger kan zich niet van zijn aansprakelijkheid bevrijden door zich te beroepen op de hoedanigheid of op een gebrek van zijn bagage. Wie iets meeneemt dat naar zijn aard gevaarlijk is of dat een gebrek heeft, draagt daarvan zelf het risico. Anders zou juist de meest riskante bagage tot de minste aansprakelijkheid leiden.

Wat daarnaast geldt

De regeling geldt onverminderd artikel 6:179 BW. Dat artikel legt de aansprakelijkheid voor schade door een dier bij de bezitter ervan, zonder de ontsnappingsgrond die hierboven is beschreven. Juist omdat die aansprakelijkheid verder reikt, is er een voorbehoud voor gemaakt. Levende dieren vallen in deze afdeling bovendien niet onder het begrip bagage.

Verhouding tot de rechten van de reiziger

Deze bepaling staat los van de aanspraken die de reiziger zelf op de vervoerder heeft. Is er over en weer schade, dan worden beide vorderingen zelfstandig beoordeeld. Wel kan het gedrag van de reiziger een rol spelen bij de beoordeling van zijn eigen aanspraak, langs de weg van eigen schuld.

In de praktijk

Neemt een passagier een apparaat mee dat oververhit raakt en brand veroorzaakt in zijn hut, dan komt de schade aan het schip voor zijn rekening, ook als hij niet wist dat het apparaat gebrekkig was. Voor reizigers is dat een reden om te letten op wat zij meenemen en om zich te verzekeren tegen aansprakelijkheid; de schade aan een schip loopt snel op tot bedragen die een particulier niet zelf kan dragen.